اروتیک کوکی‌ها

Kuki نامی است که از بیرون به این گروه داده شد. گویندگان بنگالی و سپس مدیران بریتانیایی آن را برای عشایری به کار بردند که در امتداد رشته‌کوه‌هایی بین دره‌ی براهماپوترا و رود چیندوین زندگی می‌کردند، و این نام به مردمی چسبید که برای خودشان نام‌های دیگری داشتند: Thadou، Haokip، Kipgen، Hmar، Paite، Vaiphei، Gangte، Zou، Simte و Kom. بسیاری از آنان اکنون Zo یا Zomi را ترجیح می‌دهند. بحث درباره‌ی اینکه کدام نام به کار رود، موضوع ادب نیست، بلکه سیاست است با زمین و کرسی‌هایی که به آن گره خورده‌اند. آنچه این گروه را کنار هم نگه می‌دارد، مجموعه‌ای از زبان‌های بسیار نزدیک به هم در خانواده‌ی کوکی‌چین از شاخه‌ی تبتی-برمایی است، روستایی که حول یک رئیس موروثی و شورای ریش‌سفیدانش ساخته شده، و شجره‌نامه‌های عشیره‌ای که بیشتر مردم می‌توانند آن‌ها را با دقتی بیش از نسل پدربزرگ و مادربزرگ‌هایشان بازگو کنند.

زیستگاه این گروه تپه‌های جنگلی و شیب‌دار است: بیش از همه تپه‌های مانی‌پور، و همچنین بخش‌هایی از میزورام، آسام، ناگالند و تریپورا، تپه‌های چین و ساگاینگ در میانمار، و جیب‌هایی از مناطق تپه‌ای چیتاگونگ. کشاورزی یعنی jhum: بریدن و سوزاندن یک دامنه، کشت آن چند فصل، و سپس رفتن به جای دیگر. دو نهاد روستایی شایسته‌ی شناختن‌اند. Som خوابگاهی بود که مردان مجرد در آن می‌خوابیدند و رفتار شایسته را تمرین می‌کردند. Lawm گروه کاری بود که به‌نوبت در مزارع همه حرکت می‌کرد و در عین حال جایی بود که جوانان آواز، خواستگاری و بحث را در آن یاد می‌گرفتند. مقام اجتماعی چیزی بود که مرد با بخشندگی به دست می‌آورد: اگر مازاد غله به اندازه‌ی کافی بزرگ بود، جشن Chang Ai را تأمین می‌کرد، و اگر شکار کافی بود، Sa Ai را، و هر یک حق پوشیدن شال خاصی را به او می‌داد. Saipikhup برای مردی که کار لازم را انجام نداده بود در دسترس نبود. منسوجات ثبتی از آنچه فرد به انجام رسانده بود به شمار می‌رفتند.

مسیحیت دیر رسید و سپس تقریباً همه‌جا گسترش یافت. هیئت‌های مبلغ پرسبیتری و باپتیست نزدیک به آغاز قرن بیستم به تپه‌ها رسیدند و در طی دو نسل تقریباً همه به یکی از آن‌ها پیوستند. Pathen، نام کهن خدای بلندمرتبه، بدون اصطکاک زیادی به خدای مسیحی منتقل شد، و کلیسا اکنون بخش زیادی از سازمان‌دهی را بر عهده دارد که پیش‌تر عشیره و رئیس به تنهایی انجام می‌دادند. دردناک‌ترین خاطره‌ی سیاسی، جنگ کوکی و انگلیس بین سال‌های 1917 تا 1919 است، زمانی که رؤسای قبایل در تپه‌های مانی‌پور از فرستادن مردان به سپاه کار بریتانیا در فرانسه سر باز زدند و دو سال جنگیدند، تا آنکه یک لشکرکشی تنبیهی مقاومت را شکست و رؤسا را زندانی کرد. گسست‌های بعدی به خانه نزدیک‌تر بودند: کشتار میان کوکی و ناگا در دهه‌ی 1990، و از سال 2023 جدایی خشونت‌بار از میتی‌های دره‌ی مانی‌پور که شهرهای مختلط را خالی کرد و ده‌ها هزار نفر را در اردوگاه‌های امداد رها ساخت. Chavang Kut، جشن برداشت محصول در یکم نوامبر، تعطیلی رسمی ایالت است و اکنون بار زیادی از آن وزنه را به دوش می‌کشد.