اروتیک یوروبا

یوروبا حدود چهل میلیون نفر جمعیت دارند و یکی از بزرگ‌ترین قوم‌های غرب آفریقا هستند. آنان بیشتر در جنوب‌غربی نیجریه متمرکزند و از مرزها به بنین و توگو نیز گسترش یافته‌اند. آنچه آنان را کنار هم نگه می‌دارد، بیش از آنکه تاریخ سیاسی واحدی باشد، یک تخیل مدنی مشترک است: شبکه‌ای از شهر-دولت‌ها (ایفه، اویو، ایجبو، اکیتی، اوندو و دیگر شهرها)، که هر یک گویش، سلسله حاکم و احساس هویت ویژه خود را دارد، و همگی ایله-ایفه را به‌عنوان نقطه آغاز معنوی می‌شناسند، جایی که بنا بر روایت، جهان آفریده شد. زیرگروه‌هایی که در کنار این مدخل فهرست شده‌اند موارد غریب و کم‌اهمیتی نیستند. آن‌ها واحد واقعی تعلق برای بیشتر یوروبایی‌ها هستند؛ برچسب «یوروبا» به‌عنوان یک نام واحد، از نظر تاریخی، لایه‌ای نسبتاً جدید روی بافتی بسیار کهن‌تر است.

این زبان در خانواده گسترده نیجر-کنگو جای دارد، در شاخه ولتا-نیجر کنار خویشاوندانی چون ایگالا و ایتسکیری، و زبانی نواختی است: سه نواخت کار دستوری واقعی انجام می‌دهند، به‌طوری که یک هجای واحد با تغییر زیر و بمی معنای متفاوتی پیدا می‌کند. یوروبای معیار که در مدارس تدریس می‌شود و در روزنامه‌ها و نولیوود به کار می‌رود، به‌آسانی با گویش‌های منطقه‌ای هم‌زیستی دارد، که ممکن است به‌شدت از هم فاصله بگیرند؛ گویشور اکیتی و گویشور ایجبو اغلب یکدیگر را خویشاوندانی با لهجه متمایز می‌شنوند، نه هم‌وطنانی یکسان. ضرب‌المثل در اینجا شیوه گفتاری جدی است، نه تزیین. از بزرگ‌ترها انتظار می‌رود که ضرب‌المثل‌هایی در چنته داشته باشند و ضرب‌المثلی به‌جا می‌تواند بحثی را تمام کند.

از نظر دینی، یوروبایی‌ها تقریباً میان مسیحیت و اسلام تقسیم شده‌اند، و سنت بومی کهن‌تر، یعنی نظام پرستش اوریشا که حول شخصیت‌هایی چون اوگون، شانگو، اوشون و اوباتالا سازمان یافته، زیر هر دو جریان دارد و گاه آشکارا و گاه در دل آیین مسیحی یا اسلامی ادغام شده است. آن دین کهن در خانه نماند. در تجارت برده از اقیانوس اطلس عبور کرد و ستون فقرات کاندومبله در برزیل، لوکومی و سانتریا در کوبا، و رشته‌ای شناخته‌شده در ودوی هائیتی شد؛ کمتر نظام دینی آفریقایی سفری چنین دور داشته یا ساختارش را این‌گونه دست‌نخورده نگه داشته است.

زندگی روزمره بیشتر اجتماعی و آیینی است. مراسم نام‌گذاری در روز هشتم پس از تولد، عروسی‌های مفصلی که در چند مرحله میان خانواده‌ها برگزار می‌شود، و مراسم تشییع جنازه‌ای که در عین حال جشنی برای بزرگانی است که زندگی خوبی داشته‌اند، این‌ها تقویم را به‌طور منظم‌تر از تقویم مدنی مشخص می‌کنند. لاگوس و ایبادان، به معنای عملی، شهرهای یوروبایی‌اند، و جامعه مهاجر در لندن، آتلانتا و هیوستن آن‌قدر بزرگ است که فرهنگ اکنون آشکارا فراقاره‌ای شده و به هیچ مکان واحدی ریشه ندارد.