اروتیک آفمای

آفمای‌ها در ارتفاعات شمالی ایالت ادو زندگی می‌کنند، در بخشی از نیجریه که گاهی به «کمربند نمک زمین» معروف است؛ نواری از ساوانای پست‌وبلند و حاشیهٔ جنگل در شمال‌شرقی شهر بنین، جایی که زمین از دشت سیلابی رود نیجر به سوی تپه‌های کوکوروکو بالا می‌رود. این مردم گاهی اتساکو و گاهی آفنمای نامیده می‌شوند، و انتخاب نام معمولاً نشان می‌دهد که فرد از کدام خوشهٔ عشیره‌ای است، نه اختلاف واقعی دربارهٔ این‌که این مردم چه کسانی هستند. هفت عشیره، یعنی آوچی، اوزایروئه، ایبی جنوبی، آویانوو، وپا-وانو، اوکپلا و اتونو، خودآگاهی مشترکی دارند که آن‌قدر قوی است که نام بزرگ‌تر پابرجا می‌ماند، حتی وقتی شهرهای سازنده بر سر تقدم با هم کشمکش دارند.

زبان آن‌ها، که آن را آفنمای یا اتساکو هم می‌نامند، در شاخهٔ ادوئید از خانوادهٔ زبانی نیجر-کنگو قرار دارد و خویشاوند نزدیک خود زبان ادو است، زبان پادشاهی بنین در جنوب. خویشاوندی آن‌قدر نزدیک است که آفمای‌های مسن آهنگ گفتار بنین را تشخیص می‌دهند بی‌آن‌که کاملاً دنبالش کنند، و داد و ستد تاریخی میان این دو (خراج، وصلت و درگیری‌های دوره‌ای) در واژگان ثبت شده است. آنچه آفنمای را متمایز می‌کند، گوناگونی گویش‌های آن است: هر عشیره گونه‌ای متمایز و قابل تشخیص دارد، و فرض مؤدبانه میان همسایگان این است که گفتار خود را با شهر میزبان تطبیق دهید، نه این‌که بر گویش خودتان پافشاری کنید.

امروزه مسیحیت وابستگی غالب است، و کاتولیک‌گری به‌ویژه در مناطق آوچی و اوزایروئه از طریق تاریخ طولانی مأموریت‌های مذهبی ریشه دوانده است، در کنار اقلیت مسلمان قابل‌توجهی که در آوچی و اوکپلا متمرکز است و پیش از دورهٔ استعمار وجود داشته است. آیین‌های بومی چندان از میان نرفته، بلکه در تقویم جذب شده‌اند: آیین‌های تدفین، بیرون آمدن نقاب‌داران، و مراسم پیچیدهٔ «تدفین دوم» که گذار کامل یک فرد ارشد به نیاکان را نشانه می‌گذارد، همگی بر منطقی کهن‌تر از هر دو دین جهانی جریان دارند. آیین‌های نقاب‌داری، به‌ویژه در اطراف وپا-وانو و اوکپلا، جدی گرفته می‌شوند: چهره‌هایی که ظاهر می‌شوند سرگرمی نیستند بلکه تجلی‌اند، و آداب برخورد با آن‌ها دقیق است.

ساختار اجتماعی آفمای‌ها بر پایهٔ گروه‌های سنی استوار است: گروه‌هایی از مردان و زنان که با هم وارد آیین تشرف می‌شوند، همراه یکدیگر زندگی را طی می‌کنند و با بالا رفتن سن، تعهدات مدنی جمعی بر عهده می‌گیرند. این ساختاری بی‌سروصدا دموکراتیک است در منطقه‌ای که بیشتر با پادشاهی متمرکز شناخته می‌شود، و برای آفمای‌ها در میان همسایگانشان شهرت به صراحت گفتار، خودگردانی و مقاومت در برابر دستور گرفتن به ارمغان آورده است.