اروتیک آفیزره

افیزره از قوم‌های کوهستانی کهن فلات جوس در مرکز نیجریه‌اند و بخش بزرگی از شهر جوس بر زمینی قرار دارد که آنان آن را متعلق به خود می‌دانند. بیگانگان مدت‌ها آنان را جاراوا می‌نامیدند. این برچسب هوسا همچنین بر جوامعی نامربوط در شرق دورتر، در ایالت باوچی، که به زبان‌های بانتوئیدی سخن می‌گویند، نهاده می‌شود، از این رو افیزره نام خاص خود را ترجیح می‌دهند. خود این نام چیزی درباره زبان می‌گوید: افیزره یعنی مردم و ایزره یعنی زبان آنان. همسایگان آناگوتای‌شان به همین شیوه پیشوندها را جابه‌جا می‌کنند و زبان خود را ایگوتا می‌نامند.

زبان ایزره به گروه پلاتو از زبان‌های بنوئه-کنگو تعلق دارد. این خوشه‌ای فشرده از زبان‌های کوچکی است که اغلب متکلمان آن‌ها یکدیگر را نمی‌فهمند، و این فلات را به یکی از شلوغ‌ترین گوشه‌های آفریقا از نظر زبانی بدل می‌کند. ایزره گویشی از زبان بِروم، زبان بزرگ‌تر همسایه، نیست و از یک سکونتگاه تا سکونتگاه دیگر تفاوت دارد. بیشتر افیزره‌ها هوسا و انگلیسی نیز سخن می‌گویند، که زبان‌های کاری بازارها و دفاتر جوس هستند.

سرزمین مادری‌شان بلندی خنک و سنگلاخی است: برآمدگی‌های گرانیتی، رشته‌کوه‌هایی مانند تپه‌های شره، و زمین‌های کشاورزی که در جوس شرقی، جوس شمالی و باسا گسترده‌اند و از مرز نیز به ایالت باوچی می‌گذرند. در سده نوزدهم، جوامع فلات از این زمین ناهموار برای بازداشتن غارت‌های بردگی از امارت‌های آن سوی کوه‌ها بهره بردند. تکان بعدی از زیر زمین آمد: معدن‌کاری قلع به دست بریتانیا در آغاز سده بیستم، زمین‌های کشاورزی افیزره را به گودال و تلنبارهای باطله تبدیل کرد. اردوگاهی که پیرامون معادن رشد کرد به شهر جوس بدل شد، شهری که از مهاجران هوسا، ایگبو، یوروبا و دیگران انباشته شد.

این تاریخ هنوز محل بحث است. به‌رسمیت‌شناخته‌شدن به‌عنوان بومی جوس، دسترسی به پست‌های حکومت محلی، زمین و مشاغل دولتی ایالتی را فراهم می‌کند. افیزره همراه با آناگوتا و بروم این ادعا را در برابر ساکنان هوسا که خانواده‌هایشان نسل‌ها در شهر زیسته‌اند پیش می‌برند. این اختلاف از سال 2001 به دور تازه‌ای از خشونت‌های مرگبار دامن زده است. مذهب با برخی از همان خطوط گسل پیوند دارد. امروز افیزره‌ها بیشتر مسیحی‌اند، هرچند آیین‌های کهن کاملاً ناپدید نشده‌اند و حاکمان سنتی همچنان وزن واقعی در امور روستاها دارند. برای بسیاری از افیزره‌ها، هویت امری عملی است: تعیین می‌کند که چه کسی در زمینی که پدربزرگ‌هایشان پیش از آنکه شهری بر آن ساخته شود کشت می‌کردند، حق اظهارنظر دارد.