اروتیک آجوکرو

آجوکروها مردمی تالابی‌اند که در دشت ساحلی شمال‌غربی آبیجان، پیرامون شهر دابو، میان تالاب ابریه و کمربند جنگلی که از اقیانوس اطلس به سوی درون خشکی امتداد می‌یابد، ساکن‌اند. جمعیت آنان چند صد هزار نفر است و آن‌قدر در همین پهنه از کشور زیسته‌اند که روستاها، نخلستان‌ها و نظام طبقات سنی‌شان در اصل یک نقشه‌ی واحدند. زمین هموار، گرم و مرطوب است و نهرهایی که به تالاب می‌ریزند آن را قطع می‌کنند. شراب نخل و روغن نخل از آن به مقادیری به دست می‌آید که اقتصاد محلی را طی نسل‌ها شکل داده است، و ریتم برداشت، شیره‌گیری و تجارت فرآورده‌های نخل در متن زندگی روزمره‌ی آجوکروها بافته شده است و به چشم فولکلور به آن نگریسته نمی‌شود.

زبان آنان، آجوکرو، به شاخه‌ی کوآ از خانواده‌ی نیجر-کنگو تعلق دارد، همان خانواده‌ی گسترده‌ای که اکان، اوه و دیگر زبان‌های کرانه‌ی خلیج گینه را در بر می‌گیرد. این زبان چون جزیره‌ای کوچک میان همسایگان بزرگ‌تر قرار دارد (مردمان اکان‌زبان در شرق، و آویکام و دیگر گروه‌های تالابی در امتداد ساحل)، و بیشتر آجوکروهای امروز به آسانی میان زبان آجوکرو، فرانسوی و زبان میانجی منطقه‌ای رفت‌وآمد می‌کنند. خط گفتار روزمره بومی است؛ خط مدرسه، اداره و کلیسا فرانسوی است و این دو بی‌تشریفات چندانی در کنار هم وجود دارند.

آنچه آجوکروها را از نظر ساختاری متمایز می‌کند، نظام طبقاتی نسلی آنان است که گاه ابِبِله نامیده می‌شود؛ این نظام مردان را در دسته‌های سنی سازمان می‌دهد که در طول عمر با هم در مراتب اجتماعی تعریف‌شده ارتقا می‌یابند. مراسم ارتقا که در فاصله‌های طولانی برگزار می‌شود از رویدادهای بزرگ روستایی است و همچنان لحظه‌ای است که در آن اقتدار، مسائل زمین و تصمیمات جامعه به‌طور رسمی از نو مورد مذاکره قرار می‌گیرند. مسیحیت (کاتولیک، با حضوری متدیست) در دوران استعمار وارد شد و به چیزی عملی و نه وارداتی بدل گشت: تقویم کلیسایی در کنار تقویم دسته‌های سنی جریان دارد، غسل تعمید و تشییع جنازه در هر دو قالب انجام می‌شود، و بزرگان تناقضی نمی‌بینند که در همان هفته هم به نیاکان بپردازند و هم در مراسم عشای ربانی شرکت کنند.

از نظر تاریخی، آجوکروها به شبکه‌های تجارت تالابی کشیده شدند که اقتصاد اطلس را تغذیه می‌کرد، سپس به اقتصاد کاکائو و نخل در ساحل عاج استعماری، و پس از آن به مدار آبیجان پیوستند؛ شهری که چنان نزدیک است که کار، تحصیل و خانواده مردم را پیوسته به رفت‌وآمد وامی‌دارد. نتیجه، مردمی است که نه به معنای قدیمی روستایی‌اند و نه کاملاً در کلان‌شهر حل شده‌اند: مردمی ساحلی در لبه‌ی یکی از بزرگ‌ترین شهرهای غرب آفریقا که ساختار مدنی خاص خود را، با پیچیدگی‌ای غیرمعمول، حفظ کرده‌اند.