اروتیک اوه

اوه‌ها در گوشه‌ای زندگی می‌کنند که منطقه ولتای غنا با جنوب توگو تلاقی می‌کند و تا بنین کشیده می‌شود، نواری از ساحل، تالاب و ساوانای داخلی که مرزهای استعماری آن را تقسیم کرده و خود مردم تا حد زیادی به آن‌ها بی‌اعتنا هستند. شمارشان حدود شش تا هفت میلیون نفر است و مفیدترین نکته درباره آن‌ها این است که «اوه» بیشتر یک کنفدراسیون از واحدهای سیاسی است تا یک قبیله واحد: Anlo در ساحل، Waci در داخل کشور و ده‌ها زعامت کوچک‌تر، که با زبان مشترک و خاطره یک مهاجرت مشترک به هم پیوند خورده‌اند. روایت‌های شفاهی این مهاجرت را به قرن هفدهم نسبت می‌دهند، زمانی که گروه نیای آن‌ها از دست پادشاه مستبد Agokoli در Notsie، در توگوی امروز، گریخت و به سمت جنوب و غرب پراکنده شد. داستان فرار، با تصویر زنانی که با شستن مکرر خود به دیوار گلی فشار آوردند تا آن را فرو بریزند، هنوز در جشنواره‌ها خوانده می‌شود و هنوز کار سیاسی انجام می‌دهد: توضیح می‌دهد که چرا هویت اوه از روی طراحی غیرمتمرکز است، نسبت به حکومت مستبدان بدگمان است و حول ریش‌سفیدان تبار سازمان یافته، نه حول یک تخت سلطنتی برتر.

زبان به خوشه Gbe از شاخه Kwa تعلق دارد، که اوه را با فون در آن سوی مرز در بنین و با Aja در میانه قابل فهم متقابل می‌کند، پیوستاری بیشتر از مجموعه‌ای از زبان‌های جدا. این زبان به شدت آهنگین است، سرشار از ضرب‌المثل، و به لطف مبلغان مذهبی قرن نوزدهم از Bremen که آن را به املای استاندارد درآوردند، یکی از سنت‌های نوشتاری توسعه‌یافته‌تر در غرب آفریقا را دارد. همین تماس مبلغان دلیل اصلی آن است که امروزه بیشتر اوه‌ها مسیحی هستند، عمدتاً پیرو کلیسای پروتستان انجیلی و کاتولیک رومی، با جماعت‌های پنطیکاستی رو به رشد. اما مسیحیت در اینجا بر بستری بومی نشسته که همچنان فعال است: آیین Vodun که جهان گسترده‌تر آن را از طریق خویشاوندان هایتی و بنینی‌اش می‌شناسد، ریشه‌ای اوه‌ای دارد، و زیارتگاه خدایانی مانند Mawu-Lisa و Heviosso همچنان بخشی از اثاثیه دینی حتی در خانه‌هایی است که یکشنبه‌ها به کلیسا می‌روند.

اهالی Anlo که در کنار دریاچه Keta و نوار شنی میان آن و اقیانوس اطلس زندگی می‌کنند، شاخه‌ای هستند که در ادبیات قوم‌نگاری بیش از همه به آن برمی‌خوریم: ماهیگیران، نمک‌سازان و معماران Agbadza، رقص طبل جنگی که به نماد فرهنگی کوتاه‌شده اوه‌ها در خارج تبدیل شده است. اما جوامع داخلی اوه بیشتر به کشاورزی گیاهان ریشه‌ای مانند یام و ذرت گرایش دارند و به بافندگی کنته، که با سبکی متمایز و قابل تشخیص از همسایگان آشانتی‌شان در غرب انجام می‌دهند. رویدادهای اجتماعی‌ای که تقویم را سامان می‌دهند، جشن عروسی نیستند، بلکه مراسم تشییع جنازه‌اند.