اروتیک آلبانیایی‌ها

آلبانیایی‌ها یکی از معماهای قدیمی زبان‌شناسی اروپایی‌اند: زبانشان در خانوادهٔ زبان‌های هند و اروپایی جای دارد اما بر شاخهٔ مستقلی قرار گرفته و هیچ خویشاوند نزدیک زنده‌ای ندارد. هر آنچه زبان آلبانیایی از آن برخاسته باشد (ایلیری نامزد معمول است و تراکی گزینهٔ دیگر)، این خط زبانی آن‌قدر موازی با یونانی، لاتین و زبان‌های اسلاوی پیش رفته که دیگر به هیچ‌کدام شباهتی ندارد. دو گروه گویشی اصلی، گگ در شمال و توسک در جنوب، تقریباً در امتداد رودخانهٔ شکومبین از هم جدا می‌شوند؛ این دو گروه متقابلاً قابل فهم‌اند اما در مصوت‌ها و فعل‌ها متمایزند. آلبانیایی معیار که در سال 1972 تدوین شد، سخت به توسک تکیه دارد و شمالی‌ها از آن زمان تا امروز این واقعیت را بی‌صدا ناخوشایند می‌دانند.

سرزمین مادری آلبانیایی‌ها در امتداد سواحل شرقی دریای آدریاتیک و در دل کوهستان‌های بالکان گسترده است. بیشتر گویشوران در آلبانی و کوزوو زندگی می‌کنند و جمعیت‌های قابل توجهی در مقدونیهٔ شمالی، در درهٔ پرشوو در جنوب صربستان، و بخش‌هایی از مونته‌نگرو و شمال غربی یونان دارند. جوامع پراکندهٔ چندصدساله، یعنی جامعهٔ آربرش در جنوب ایتالیا و سیسیل که از پناهندگانی برآمده‌اند که پس از مرگ اسکندربیگ در سال 1468 ترک وطن کردند، و جامعهٔ آروانیت‌ها در یونان مرکزی، شکل‌های کهنی از زبان را حفظ کرده‌اند که زبان‌شناسان هنوز برای مطالعهٔ آن‌ها سفر می‌کنند. مهاجرت جدیدتر پس از 1991 جوامع بزرگی در ایتالیا، آلمان، سوئیس و ایالات متحدهٔ آمریکا پدید آورد.

از نظر دینی، آلبانیایی‌ها در اروپا غیرمعمول‌اند، چون تقریباً میان اسلام سنی (با حضوری چشمگیر از طریقهٔ صوفی بکتاشی که مرکز جهانی‌اش در تیرانا است)، مذهب کاتولیک در شمال و مسیحیت ارتدکس در جنوب تقسیم شده‌اند. این آمیزه میراث حکومت عثمانی است که بر مرزهای کهن‌تر بیزانسی و رومی نشسته، اما واقعیت فرهنگی مؤثر این است که وابستگی مذهبی معمولاً سبک گرفته می‌شود. سخن نویسندهٔ قرن نوزدهم، پاشکو واسا، یعنی ایمان آلبانیایی همان آلبانی‌بودن است، عمر دوم طولانی‌ای یافته، دقیقاً به این دلیل که ازدواج‌های مختلط و روستاهای مشترک آن را در عمل به حقیقت بدل کرده‌اند.

در مرتفعات شمالی Kanun قرار دارد، مجموعه‌ای عرفی و شفاهی که به رئیس قبیلهٔ قرن پانزدهم، لکه دوکاگجینی، نسبت داده می‌شود. این مجموعه تا مدت‌ها پس از آغاز قرن بیستم شرافت، میهمان‌نوازی، مالکیت و خون‌خواهی را تنظیم می‌کرد و هنوز در مناطق دورافتاده سایه‌اش دیده می‌شود. دو نهاد مرتبط شایستهٔ دانستن‌اند: besa، یعنی تعهدی مطلق به قول داده‌شده که گاهی برای حمایت از غریبه‌ها به کار می‌رفت، و معروف‌ترین نمونهٔ آن زمانی بود که خانواده‌های آلبانیایی در دوران اشغال نازی‌ها به یهودیان پناه دادند؛ و burrnesha، زنان سوگندخوردهٔ باکره‌ای که نقش اجتماعی مردانه می‌گرفتند تا خانواده‌هایی را که دیگر مردی در آن‌ها نمانده بود اداره کنند. هر دو پاسخی آشکارا آلبانیایی به این پرسش‌اند که جامعه‌ای کوچک چگونه خود را یکپارچه نگه می‌دارد.