اروتیک اکوی‌ها

ایکوئی‌ها مردمی ایتالیایی و باستانی در کوه‌های مرکزی آپنین بودند که از آغاز سدهٔ پنجم پیش از میلاد در کوهستان‌های شرق رم ثبت شده‌اند و در سال ۳۰۴ پیش از میلاد از سوی رم به‌عنوان یک ملت از هم پاشیدند. بازماندگانشان در شهروندان رومی جذب شدند، دستهٔ کوچکی به نام ایکوئیکولی در بالادست دره سالتو زیر یک حکومت شهری ویژهٔ خود تا دوران امپراتوری پایداری کردند، و منطقهٔ امروزی چیکولانو در لاتزیو هنوز شکل فرسوده‌ای از آن نام را حمل می‌کند. سرزمینشان دره‌های مرتفع رودخانه‌های آنیه‌نه، تورانو و سالتو بود، از حوالی سوبیاکو در سراسر رشته‌کوه سیمبروینی تا کارسولی و تالیاکوتزو در لبهٔ حوضهٔ فوچینه: خط‌الراس‌ها، گذرگاه‌ها و سکونتگاه‌های کوچک بر تپه‌ها، نه شهر. این جغرافیا شیوهٔ تجربهٔ رومیان از آنان را شکل داد. در بیشتر سدهٔ پنجم پیش از میلاد، ایکوئی‌ها هر تابستان از گذرگاه‌ها سرازیر می‌شدند، اغلب همراه با ولسکی‌ها در جنوب، و پایگاه پیشرویشان در کوه آلگیدوس در تپه‌های آلبان، دسته‌های غارتگر را در فاصلهٔ یک روز راه از خود رم قرار می‌داد. مشهورترین حکایت رومی دربارهٔ فضیلت مدنی، سینسیناتوس که از پشت گاوآهن فراخوانده شد تا شانزده روزه دیکتاتور باشد، داستان شکست دادن ایکوئی‌ها در آلگیدوس در سال ۴۵۸ پیش از میلاد و فرستادن بازماندگانشان زیر یوغ است. رم قرن‌ها این داستان را گفت. ایکوئی‌ها سایه‌ای بودند که ارزش گفتنش را ساخت.

تقریباً هیچ چیز به زبان خودشان باقی نمانده است. زبانشان ایتالیایی بود و معمولاً در شاخهٔ سابلیک، در کنار مارسی و سابینی، جای داده می‌شود، اما فقط از نام‌ها و پاره‌های پراکنده شناخته می‌شود و احتمالاً آن‌قدر به لاتین نزدیک بود که دو طرف بتوانند در میدان نبرد یکدیگر را بفهمند. دینشان همان چندخدایی معمول ایتالیایی کوهستان‌ها بود، با یک سنت که شایستهٔ درنگ است: لیوی می‌گوید قانون فیشالی رم، یعنی آیین کاهنانه برای مطالبهٔ جبران و اعلام جنگ، از ایکوئی‌کولی‌ها گرفته شده بود. اگر چنین باشد، مردمی که رم در سال‌های نخست با سرسختی بیشتری با آنان می‌جنگید، همان کسانی بودند که آیینی را فراهم کردند که آن جنگ‌ها را مشروع می‌ساخت. پایان کار سریع آمد. پس از آنکه ایکوئی‌ها با سامنیت‌ها همراه شدند، رم در سال ۳۰۴ پیش از میلاد بر آنان تاخت و به روایت لیوی، ده‌ها شهر کوهستانی‌شان را در کمتر از پنجاه روز گرفت، بیشتر آن‌ها را سوزاند و نام ایکوئی‌ها را به نابودی نزدیک کرد. شورش پایانی دو سال بعد سرکوب شد، مستعمره‌های لاتینی در آلبا فوکنس و کارسیولی برای نگهبانی از گذرگاه‌ها برپا شدند، و زمین‌های کنار آنیه‌نه به یک قبیلهٔ رأی‌دهندهٔ تازهٔ رومی تبدیل شد. آنچه از ایکوئی‌ها باقی مانده، نامی بر نقشه، یک فرمول آیینی، و نقشی فرعی در یکی از اسطوره‌های بنیادین رم است.