اروتیک اسارونسس‌ها

Æsaronenses قبیله‌ای بومی ساردینیا در دوران روم بودند که تقریباً تنها از یک سطر در کتاب جغرافیا بطلمیوس، که حدود سال ۱۵۰ میلادی در اسکندریه تدوین شد، شناخته می‌شوند. برای آنان هیچ ماجرای چشمگیری رخ نداد. آنان در استان رومی و سپس در جمعیت عمومی جزیره ادغام شدند و مردمانی که از ایشان تبار دارند، امروزه ساردینیایی‌ها هستند. املای Aesaronenses همان نام است بدون پیوند حرفی.

بطلمیوس شعوب جزیره را از شمال به جنوب فهرست می‌کند و Æsaronenses را پایین‌تر از Salcitani و Lucuidonenses و بالاتر از Cornenses قرار می‌دهد. این تقریباً موقعیت را مشخص می‌کند. Lucuidonenses به Luguido تعلق دارند، ایستگاهی رومی که معمولاً با محلی نزدیک به اوسکیری امروزی یکی دانسته می‌شود، و Cornenses به Cornus تعلق دارند، شهری در ساحل غربی که در سال ۲۱۵ پیش از میلاد رهبری شورش Hampsicora علیه روم را بر عهده داشت. Æsaronenses در جایی میان این دو، در مناطق کوهستانی مرکز شمالی جزیره، قرار داشتند. پس از آن سند خاموش می‌شود و هر مکان دقیق‌تری حدس است.

آنچه درباره آنان می‌توان گفت، همان چیزی است که درباره ساکنان داخلی ساردینیا در زمان خودشان می‌توان گفت. آنان وارثان فرهنگ نوراغی بودند که برج‌های سنگی آن، یعنی nuraghi، وقتی بطلمیوس می‌نوشت بیش از هزار سال قدمت داشتند و امروز نیز هزاران عدد از آن‌ها پابرجاست. زبان آنان احتمالاً Paleo-Sardinian بود، زبانی پیش از لاتین که تنها در نام‌های جغرافیایی و در لایه‌ای از واژه‌های ساردینیایی امروزی باقی مانده و هنوز کسی نتوانسته آن را طبقه‌بندی کند. نام آنان را در کنار واژه اتروسکی aesar به معنای خدایان گذاشته‌اند که سوتونیوس ثبت کرده است، هرچند شباهت به تنهایی چیزی را اثبات نمی‌کند. لاتین سرانجام پیروز شد، اما آرام، و ساردینیایی همچنان یکی از محافظه‌کارترین زبان‌های رومانس است.

نویسندگان رومی حوصله چندانی برای درون جزیره نداشتند. سیسرون ساردینیایی‌ها را راهزنانی خوانده که شنل خشن پوست حیوان، یعنی mastruca، بر تن دارند، و منابع پیشین کوهنشینان را زیر سه نام بزرگ جمع کرده‌اند: Ilienses، Balari و Corsi. فهرست بلندتر بطلمیوس نشان می‌دهد که این برچسب‌ها جوامع کوچک‌تر بسیاری را در بر می‌گرفت که هرکدام قلمرو، گله و مکان‌های مقدس خود را داشتند. دین کهن بر آب متمرکز بود، با معبدهای چاه‌های ظریف‌ساخت، و بر خدای پدری که رومیان او را Sardus Pater می‌نامیدند. Æsaronenses از معدود جوامعی هستند که نامشان اصلاً ثبت شده است. شهرت آنان همین است، و این بیش از آن چیزی است که اکثر همسایگانشان به دست آوردند.