اروتیک مولداویایی‌ها

این‌که آیا مولداوی‌ها ملتی متمایزند یا صرفاً رومانیایی‌هایی در آن سوی یک رودخانه، پرسشی است که خود مولداوی‌ها هرگز به‌طور کامل پاسخ قطعی به آن نداده‌اند، و همین ابهام صادقانه‌ترین نقطه آغاز است. سرزمین میان پروت و دنیستر تاریخاً بسارابیا، استانی تزاری، منطقه‌ای رومانیایی، جمهوری شوروی، و از سال ۱۹۹۱ جمهوری مستقل مولداوی بوده است. هر یک از این هویت‌ها رسوبی به جا گذاشته‌اند و مولداوی امروزی معمولاً چند هویت را هم‌زمان با خود حمل می‌کند: با بازدیدکننده رومانیایی به زبانی سخن می‌گوید که قانون اساسی اکنون آن را رومانیایی می‌نامد، با مادربزرگش به مولداوی، و اغلب در محل کار به روسی، به‌ویژه در شهرها و در نوار جدایی‌طلب ترانس‌نیستریا که هنوز بر اساس حافظه ماهیچه‌ای شوروی عمل می‌کند.

خود زبان، زبانی روشن از شاخه داکو-رومانس است؛ بازمانده‌ای با ریشه لاتینی در دل جهان اسلاوی، که به گفتار اهالی یاش نزدیک‌تر است تا به هر زبانی که در صوفیه یا کیف گفته می‌شود. آنچه آن را مولداوی‌تر از رومانیایی جلوه می‌دهد عمدتاً لهجه است، به‌علاوه لایه‌ای ضخیم‌تر از واژه‌های وام‌گرفته از روسی و اوکراینی، و علاقه‌ای سرسختانه به تصغیر: در گفتگو، هر چیزی پسوندی نرم‌تر و کوچک‌تر می‌گیرد. دهه‌ها شوروی‌ها این زبان را با خط سیریلیک می‌نوشتند و اصرار داشتند که زبانی مستقل است؛ بازگشت به خط لاتین در سال ۱۹۸۹ یکی از نخستین نواهای پرصدای استقلال بود.

بیشتر مولداوی‌ها ارتدوکس شرقی‌اند، اما کلیسا همان گسلی را که سیاست را دو نیم کرده، شکافته است: یک متروپولیتن تحت نظر بخارست و متروپولیتنی بزرگ‌تر تحت نظر مسکو، و گاه‌به‌گاه کلیساهای محلی جانب‌ها را عوض می‌کنند. دین کمتر در عقیده و بیشتر در تقویم نمود می‌یابد: عید پاک رویداد مرکزی سال است، و مولداوی روستایی هنوز برنامه متراکمی از روزهای قدیسان را نگه می‌دارد که هم‌زمان نشانه‌های کشاورزی نیز هستند. میزبانی به‌قدری جدی گرفته می‌شود که تا حد تعهد پیش می‌رود، و شرابی که ریخته می‌شود تقریباً همیشه به دست یکی از حاضران یا کسی با یک درجه فاصله ساخته شده است؛ مولداوی برای کشوری به این وسعت شرابی بسیار زیاد تولید می‌کند، و تولید خانگی شراب ثابتی فرهنگی است نه یک سرگرمی.

از نظر جمعیتی، این کشور سی سال است که تهی می‌شود. مولداوی‌هایی در سن کار به ایتالیا، رومانی، روسیه، آلمان و ایالات متحده رفته‌اند، آن‌هم با تعدادی به‌اندازه‌ای بزرگ که اقتصاد را حول حواله‌های ارزی شکل داده است، و دیاسپورا اکنون بخشی ارگانیک از نحوه نگاه مولداوی‌ها به خودشان است: نیمی از خانواده در خارج و نیمی در خانه، و روستا نقطه ثابتی است که هر دو سو به آن بازمی‌گردند.