اروتیک صربستانی‌ها

صرب‌ها یک گروه قومی از اسلاوهای جنوبی هستند که بیشتر در منطقه‌ی گسترده‌تر یوگسلاوی سابق متمرکزند: حدود 9 تا 10 میلیون نفر در سراسر جهان، پراکنده در صربستان (بیش از 6 میلیون)، بوسنی و هرزگوین (بیش از 1.1 میلیون در جمهوری صربسکا)، مونته‌نگرو (بیش از 180,000)، کرواسی (بیش از 120,000، که پس از عملیات طوفان در سال 1995 و اخراج صرب‌های کرواسی به‌شدت کاهش یافت و پیش از 1991 حدود 580,000 نفر بودند)، کوزوو (بیش از 95,000، که نسبت به پیش از 1999 با بیش از 200,000 نفر به‌شدت کاهش یافته است) و همچنین دیاسپورای گسترده‌ی صربی در سراسر جهان. اکثر آنان مسیحی ارتدوکس شرقی‌اند (کلیسای ارتدوکس صربی). زبان صربی بخشی از خانواده‌ی اسلاوی جنوبی غربی است و بسیار به زبان‌های کرواتی، بوسنیایی و مونته‌نگرویی نزدیک است؛ چهار معیار صربی-کرواتی تا حد زیادی برای یکدیگر قابل فهم‌اند.

تاریخ

نخستین بار در سده‌های میانه‌ی آغازین، با تشکیل یک امارت اسلاوی در منطقه‌ی راس نزدیک به اواسط سده‌ی دوازدهم میلادی، نام دولت صربی در متون تاریخی ثبت شد. سلسله‌ی نمانیچ که ستفان نمانیا در سال 1166 بنیان نهاد، در دوران پسرش سنت ساوا (بنیان‌گذار کلیسای ارتدوکس صربی با خودمختاری کامل در سال 1219) استوار شد، و در زمان ستفان دوشان (فرمانروایی 1331-1355) به اوج گسترش ارضی رسید، پادشاهی‌ای پدید آورد که در اوج قدرت خود صربستان اصلی، کوزوو، مقدونیه و بخش‌هایی از آلبانی و شمال یونان را در اختیار داشت و دوشان در سال 1346 رسماً آن را به امپراتوری ارتقا داد. نبرد کوزوو در سال 1389، که در میدان مرغان سیاه بیرون از پریشتینا در برابر عثمانی‌های در حال پیشروی درگرفت، به خاطره‌ی ملی بنیادین سنت ارتدوکس صربی بدل شد؛ این نبرد یادآور شکستی است که هویت کلیسایی و مردمی پنج سده‌ی بعدیِ حکمرانی عثمانی بر گرد آن سامان یافت.

دولت جدید صربی با قیام نخست صربستان (1804-1813) به رهبری کاراجورجه پتروویچ آغاز شد، در قیام دوم صربستان در سال 1815 به رهبری میلوش اوبرنوویچ از نو احیا شد، و در سال 1830 به صورت امارتی خودمختار که باب عالی آن را به رسمیت شناخت، رسمیت یافت. استقلال کامل پس از پیمان برلین در سال 1878 حاصل شد. پادشاهی صربستان هسته‌ی اسلاوی جنوبی بود که پادشاهی یوگسلاوی در سال 1918 گرد آن ساخته شد، و رهبری سیاسی و نظامی صربی در شکل‌بندی‌های متوالی یوگسلاوی قدرت مسلط ماند: دیکتاتوری سلطنتی (1929-1941)، دولت فدرال یوگسلاوی (1945-1992) و جمهوری فدرال یوگسلاوی باقی‌مانده، یا صربستان و مونته‌نگرو، تا سال 2006.

نهادهای دینی و کلیسا

کلیسای ارتدوکس صربی کلیسایی با خودمختاری کامل است؛ مقر پاتریارکی آن در بلگراد قرار دارد و هسته‌ی رهبانی آن در صومعه‌های سده‌های میانه‌ی استودنیتسا، میلشوا و سوپوچانی و در صومعه‌ی آتوسی هیلاندار (که ستفان نمانیا و سنت ساوا در سال 1198 بنیان نهادند و از آن زمان بی‌وقفه در اختیار راهبان صرب بوده است) متمرکز است. خودمختاری کلیسا که پاتریارخانه‌ی قسطنطنیه در سال 1219 اعطا کرد و در سال‌های 1879 و 1920 دوباره تأیید شد، ستون فقرات نهادی هویت ملی صربی است، و جشن قدیس حامی، اسلاوا (جشن خانگی قدیس حامی خانواده که از راه پدر به ارث می‌رسد)، پایدارترین سهم آیینی-خانگی کلیسا در زندگی روزمره‌ی صربی است.

خط سیریلیک، در صورت صربی‌ای که ووک استفانوویچ کاراجیچ (1787-1864) بر پایه‌ی اصل «همان‌گونه که سخن می‌گویی بنویس، و همان‌گونه که نوشته شده است بخوان» تدوین کرد، همچنان خط اصلی زبان صربی است و در کنار الفبای لاتین که از نظر رسمی هم‌تراز آن است به کار می‌رود. ترجیح سیریلیک یکی از نشانه‌های آشکاری است که صربی را از معیارهای کرواتی، بوسنیایی و مونته‌نگرویی، که در پیوستار چهارگانه‌ی صربی-کرواتی در باقی موارد با آن قابل فهم متقابل‌اند، متمایز می‌کند.

نشانه‌های فرهنگی

کُلو، رقص محلی حلقه‌ای با دست‌های به‌هم‌پیوسته که در عروسی‌ها، جشن‌های دینی و مراسم اسلاوا اجرا می‌شود، شناخته‌شده‌ترین نشانه‌ی فرهنگی است، و گونه‌های منطقه‌ای آن از اوژیچکو کُلو در شومادیا تا باچکو کُلو در ووی‌ودینا و کوسوفسکو کُلو در منطقه‌ی کوزوو را دربرمی‌گیرد. پوشاک سنتی مردانه شامل کلاه شایکاچا (کلاه لبه‌دار با چین به شکل V که کلاه ارتش سلطنتی صربستان بود و سپس غیرنظامی شد) و کفش‌های چرمی سبک اوپانچی است؛ پوشاک سنتی زنانه بسته به منطقه متفاوت است و بر پیراهن کتانی گلدوزی‌شده و دامن پشمی تیره‌ی چین‌دار استوار است. نام‌گذاری به‌شدت از نام‌های قدیسان ارتدوکس الهام می‌گیرد (ستفان، دوشان، میلان، نیکولا، یووان، آلکساندر، پتار، مارکو؛ میلیتسا، یلنا، میریانا، آنا، ماریا، سوفیا، تیانا)، و پسوند پدرنامی -اوویچ / -اِویچ با نظام گسترده‌تر نام خانوادگی اسلاوهای جنوبی مشترک است.

دیاسپورا

دیاسپورای جهانی صربی در سه جریان اصلی متمرکز است. مهاجرت کارگری تاریخی در اواخر سده‌ی نوزدهم و اوایل سده‌ی بیستم جامعه‌های بزرگ صربی را در ایالات متحده (شیکاگو، کلیولند، پیتسبورگ، شهرهای معدنی بخش جنوبی پنسیلوانیا و جامعه‌های صربی مرکز کالیفرنیا)، در کانادا (هملتون، تورنتو، ونکوور) و در استرالیا (ملبورن، سیدنی، پرت) پدید آورد. موج سیاسی یوگسلاوی پس از 1945 جامعه‌های مهاجر در اروپای غربی ایجاد کرد؛ آلمان غربی در دهه‌های 1960 و 1970 چند صد هزار کارگر مهمان یوگسلاو را جذب کرد که صرب‌ها بزرگ‌ترین گروه ملی منفرد میان آنان بودند. موج پس از جنگ‌های جانشینی یوگسلاوی پس از 1991 جدیدترین و از نظر جمعیتی ناهمگون‌ترین گسترش را پدید آورد، و شهرهای مهم پذیرای صرب‌ها اکنون وین، زوریخ، استکهلم و فرانکفورت را دربرمی‌گیرند.

در درون منطقه‌ی یوگسلاوی سابق، جمعیت‌های صربی جمهوری صربسکا در بوسنی، شمال کوزوو (منطقه‌ی میتروویتسا و چهار شهرداری با اکثریت صربی)، منطقه‌ی کرایینای کرواسی (که پس از 1995 به‌شدت کاهش یافت) و ووی‌ودینا (استان شمالی چندقومی صربستان با اقلیت‌های قابل‌توجه مجار، اسلوواک و رومانیایی در کنار اکثریت صربی) بخش عمده‌ی جامعه‌ی صربی منطقه‌ای خارج از خود صربستان را تشکیل می‌دهند، و جمعیت‌های جمهوری صربسکا و شمال کوزوو در زمان نگارش این متن همچنان از نظر سیاسی مورد مناقشه‌اند.