اروتیک شوکتسی‌ها

اگر در اسلاوونیا بپرسید شوکادیا از کجا آغاز می‌شود، پاسخی درباره خاک و ناقوس کلیسا خواهید شنید نه درباره مرز. شوکچی‌ها اسلاوهای کاتولیکِ دشت پانونی‌اند، کمربند روستاهای خاک سیاه میان رودهای ساوا، دراوا و دانوب، که اکنون در چهار کشور مدرن پراکنده‌اند. بیشترین تمرکز آنان در شرق کرواسی است، حول ژوپانیا، وینکوفچی، جاکوو و بارانیا. بقیه در باچکا و سرمیای صربستان، در جنوب مجارستان نزدیک موهاچ و بایا، و در پوسافینای بوسنی زندگی می‌کنند، جایی که بسیاری از نیاکانشان از آنجا از ساوا به سوی شمال گذشتند. امروز بیشترشان خود را همزمان کروات و شوکچی می‌نامند و هیچ تناقضی در این نمی‌بینند.

این نام کهن است و هیچ‌کس ریشهٔ آن را قطعی نکرده است. روایتی که بیش از همه تکرار می‌شود آن را از واژهٔ شاکا به معنای کف دست کامل مشتق می‌داند، زیرا شوکچی‌ها با کف دست باز علامت صلیب می‌کشیدند، در حالی که همسایگان ارتدوکس‌شان سه انگشت به کار می‌بردند. این احتمالاً ریشه‌شناسی عامیانه است، اما به چیزی اشاره دارد که واقعاً گروه را کنار هم نگه می‌داشت: مذهب. در دوران حکومت عثمانی، این راهبان فرانسیسکن بودند، نه یک سلسله‌مراتب اسقفی پایدار، که این جوامع را کاتولیک نگه داشتند، و جنگ بزرگ ترک‌ها و جابه‌جایی‌هایی که پس از بازپس‌گیری هابسبورگ در پایان قرن هفدهم رخ داد، محل زندگی آنان را دوباره ترسیم کرد. گویش آنان شتوکاوی از نوع کهن اسلاوونیایی است، با بازتاب نوسان‌داری از مصوت کهن یات که از یک روستا به روستای دیگر میان i و e جابه‌جا می‌شود، و الگوی تکیه‌ای چنان محافظه‌کارانه که زبان‌شناسان برای شنیدنش به آنجا سفر می‌کنند.

فرهنگ مادی شوکچی‌ها به معنای تحت‌اللفظی سنگین است. لباس سنتی از کنف و کتان دست‌بافت است، سفت و با چین‌های عمیق، و قطعه‌های زنان با نخ طلا گلدوزی می‌شد و زیر رشته‌هایی از سکه‌های طلا پوشیده می‌شد که پس‌انداز خانواده را به همان اندازهٔ ذوقش ثبت می‌کرد. زنان شوهردار موی خود را با پوتسولیتسا می‌پوشاندند. طنبوره ساز منطقه است و در گروه‌هایی از بیسرنیتسای کوچک تا بردهٔ کنترباس نواخته می‌شود. بچاراتس، دوبیتی قافیه‌داری که معمولاً همان لحظه بدیهه‌سرایی می‌شود و اغلب هرزه‌گویانه است، در عروسی‌ها با همراهی آن خوانده می‌شود و اکنون در فهرست یونسکو برای میراث ناملموس جای گرفته است. زمستان یعنی خوک که در خانه کشته و به کولن تبدیل می‌شود، کولنی که با پاپریکا ادویه‌دار و سرخ شده است. فوریه یعنی شوکاچکو سیه‌لو در ژوپانیا، و در عید پنطیکاست روستای گوریانی هنوز لیلیه را می‌فرستد، دخترانی در لباس سفید که برخی از آنان شمشیر حمل می‌کنند. جنگ‌های دهه 1990 بخش بزرگی از این سرزمین را تخلیه و دوباره دسته‌بندی کرد، و روستاهایی که از میان آن بازگشتند همان‌هایی هستند که امروز آواز می‌خوانند.