اروتیک سومالیایی‌ها

سومالیها مردمی هستند که به زبان‌های کوشی سخن می‌گویند و هویت آنان در گذشته کمتر بر سرزمین و بیشتر بر تبار استوار بوده است. نسب اصل سازمان‌دهنده زندگی اجتماعی است: هر سومالیایی، در تئوری، می‌تواند تبار خود را از طریق یک خط نام‌دار تا نیای بنیان‌گذار دنبال کند، و تیره‌های بزرگ قبیله‌ای (هاویه، دارود، ایساک، دیر و راهانوین کشاورزی-شبانی) همچنان ساختارهای پایداری هستند که از طریق آن‌ها پیمان‌ها، اختلافات، ازدواج‌ها و تعهدات هنوز مذاکره می‌شوند. این منطق قبیله‌ای افسانه نیست. این منطق به تقسیمات استعماری شکل داد که سومالیها را میان پنج حوزه قضایی تقسیم کرد، به فروپاشی دولت مرکزی در سال ۱۹۹۱ و به فدرالیسم بازسازی‌شده‌ای که پس از آن آمد.

سرزمین مادری شاخ آفریقاست: ساحلی بلند و خشک که از خلیج عدن تا اقیانوس هند پیچ می‌خورد، درونی از بوته‌زارهای خاردار و مراتع فصلی، و دره‌های رودخانه‌های جوبا و شبیله در جنوب. بیشتر سومالیها شبان هستند یا از نسل شبانان‌اند، و شتر، نه به‌عنوان نماد بلکه به‌عنوان ستون اقتصادی، در زبان، شعر و حقوق عرفی جریان دارد. خود زبان سومالی در شاخه کوشی خانواده آفروآسیایی جای دارد، در کنار زبان‌های همسایگانی چون عفری و اورومو، و تنها در سال ۱۹۷۲ با خط لاتین استاندارد شد؛ پیش از آن، سنت مکتوب با زبان عربی و با مجموعه‌ای فوق‌العاده متراکم از شعرهای حفظ‌شده شفاهی منتقل می‌شد. شاعران همچنان چهره‌های عمومی‌اند و یک گابای به‌جا می‌تواند هنوز سیاست را تکان دهد.

اسلام زود از راه تجارت ساحلی با شبه‌جزیره عربستان وارد شد، و عمل سنی (بیشتر شافعی، با جریان‌های قوی صوفیانه از طریق طریقه‌های قادریه و احمدیه) در زندگی روزمره بافته شده و محدود به آیین نیست. حقوق عرفی (xeer)، فقه اسلامی و حقوق موضوعه به‌عنوان نظام‌هایی هم‌پوشان عمل می‌کنند، و ریش‌سفیدانی که میانجی‌گری xeer را بر عهده دارند، در اختلافاتی که دولت به آن‌ها نمی‌رسد، همچنان شخصیت‌های تأثیرگذارند. در کنار عشایر شبان مسلط، گروه‌های اقلیت شغلی (مادیبان، یبیر و دیگران) قرار دارند که با وجود اشتراک زبان و دین، از نظر تاریخی به حاشیه رانده شده‌اند، و سومالیها خود نزدیک به یک نسل است که درباره این طبقه‌بندی آشکارا بحث می‌کنند.

پراکندگی اکنون از نظر ساختاری بخشی از ملت است. جنگ داخلی و پیامدهای طولانی آن، سومالیها را به مینیاپولیس، لندن، تورنتو، استکهلم، نایروبی و کشورهای حاشیه خلیج پراکنده کرد، و حواله‌های ارسالی به وطن از بیشتر جریان‌های کمک خارجی به سومالی بزرگ‌ترند. نتیجه ملتی است که مرکز ثقلش چندگانه است: وطنی که خود را بازسازی می‌کند، و پراکندگی‌ای که دیگر منتظر بازگشت نیست.