اروتیک آبایودایا

ابایودایا با خواندن یهودی شدند. در سال ۱۹۱۹ سمئی کاکونگولو، فرمانده‌ای از موگاندا که بخش بزرگی از شرق اوگاندا را برای بریتانیایی‌ها فتح کرده بود و در پاداش، عنوانی کوچک‌شده و تپه‌ای بیرون از امبالِه گرفته بود، کتاب مقدسی را که مبلغان نزدش گذاشته بودند مرور کرد و به این نتیجه رسید که آنان نیمه نادرست را به او داده‌اند. او کتاب‌های عبری را نگه داشت، کتاب‌های مسیحی را کنار گذاشت، خود و پسرانش را ختنه کرد، و پیروانش را ابایودایا، یعنی مردم یهودا، نامید. آنان با هیچ جامعه یهودی در هیچ جای جهان ارتباطی نداشتند. همه‌چیز از متن برآمد: شَبّات، قوانین غذایی، و جشن‌ها تا جایی که توانستند بازسازی‌شان کنند. تاجر یهودی‌ای که چند سال بعد راهش به تپه‌ها افتاد تقویم را فراهم کرد و جزئیات را اصلاح کرد، و این اصلاحات بدون بحث زیادی پذیرفته شد. کاکونگولو در سال ۱۹۲۸ درگذشت. جامعه‌ای که او بنیان گذاشت در جای خود ماند، در اوج قدرت چند هزار نفر، پراکنده در روستاهای دامنه‌های کوه الگون: نابوگویه، نامانیونیی، ناسنیی، ماگادا، پوتی.

بیشتر ابایودایا از نظر تبار بیسگو یا موگاندا هستند و در خانه به زبان لوماساباً یا لوگاندا سخن می‌گویند، عبری را برای دعا نگه می‌دارند و آن را با ملودی‌هایی می‌خوانند که بی‌شک شرق آفریقایی‌اند: پرسش و پاسخ، هارمونی نزدیک، و طبل. همسایگانشان آنان را تا حدی از روی کارهایی می‌شناسند که انجام نمی‌دهند. مردان بیسگو در بزرگسالی در مراسم عمومی امبالو که هر دو سال یک بار برگزار می‌شود ختنه می‌شوند، در حالی که پسران ابایودایا در روز هشتم ختنه می‌شوند. گوشت خوک در کل منطقه خوراک عادی است و در آشپزخانه‌های ابایودایا جایی ندارد. ایدی امین این رسم را در دهه ۱۹۷۰ ممنوع کرد، کنیسه‌ها مصادره یا تخریب شدند، و بیشتر اعضای جامعه تحت فشار تغییر دین دادند یا از آن دور شدند. چند صد نفر پایداری کردند و شبانه روی دامنه‌ها گرد هم می‌آمدند و خود را بقیهٔ اسرائیل می‌نامیدند. آنان پس از ۱۹۷۹ بازسازی شدند. یک بیت‌دین محافظه‌کار در سال ۲۰۰۲ چند صد عضو را به یهودیت درآورد، گرشوم سیزومو در لس‌آنجلس به خاخامی منصوب شد و به وطن بازگشت تا خاخام جامعه باشد، پیش از آنکه کرسی‌ای در پارلمان اوگاندا به دست آورد، و روستای پوتی در سال ۲۰۱۶ پیگیر و موفق به دریافت گرویدن ارتدکس شد. مدارسی که اداره می‌کنند کودکان یهودی، مسیحی و مسلمان را با هم می‌پذیرند و تعاونی قهوه همین کار را با کشاورزان انجام می‌دهد. به رسمیت شناخته شدن از سوی اسرائیل همچنان کاری نیمه‌تمام است که در اورشلیم بسیار بیشتر از امبالِه بر سرش بحث می‌شود.