اروتیک تیگرایی‌ها

تیگرایی‌ها مردمی کوهستانی در شاخ آفریقا هستند که بیشتر در منطقه تیگرای در شمال اتیوپی و آن‌سوی مرز در مرکز و جنوب اریتره زندگی می‌کنند. فلاتی که در آن ساکن‌اند بلند است و بخش بزرگی از آن بالای 2,000 متر قرار دارد، و این چشم‌انداز آنان را شکل داده است: مزرعه‌های پلکانی که در دامنه‌های سنگی کنده شده‌اند، کلیساهایی که مستقیماً از دل صخره‌های پرتگاه تراشیده شده‌اند، و شهرهایی که در جاهایی بنا شده‌اند که باد سخت می‌وزد. آنان به زبان تیگرینیا سخن می‌گویند، زبانی سامی که از گعزی، زبان آیینی کلیساهای ارتدوکس اتیوپی و اریتره، برآمده است. نزدیک‌ترین خویشاوند زنده‌ی آن زبان تیگره است که همسایگان دشت‌نشین به آن سخن می‌گویند؛ هر دو از همان تبار اتیوپیایی-سامی جدا شده‌اند که در جنوب‌تر امهری را پدید آورد، اما تیگرینیا از نظر ساختاری بیشتر از امهری به زبان مادر کهن خود نزدیک مانده است.

مسیحیت در اینجا کهن است، کهن‌تر از بیشتر نقاط اروپا. پادشاهی اکسوم که ویرانه‌هایش هنوز در مرکز تیگرای برپاست، در قرن چهارم مسیحی شد و سنت ارتدوکسی که در آن زمان ریشه گرفت، از آن پس کمابیش بی‌وقفه ادامه یافته است. این ایمانی نیست که سرسری گرفته شود. تقویم روزه‌ها طولانی است و با جدیت رعایت می‌شود؛ بازارهای روزهای عادی هفته در روزهای مقدس کم‌رونق می‌شوند؛ کودکان با نام‌هایی که از آیین عبادی گعزی برگرفته شده‌اند غسل تعمید داده می‌شوند. کلیساهای صخره‌تراش گرالتا و جماعت‌های رهبانی که در ارتفاعات تیگرای پراکنده‌اند، همچنان اماکن مذهبی فعال‌اند و نه جاذبه‌های میراثی. جمعیت کوچک‌تری از تیگرایی‌های مسلمان، یعنی جبرتی‌ها، قرن‌هاست در کنار اکثریت مسیحی زندگی می‌کنند، به‌ویژه در اریتره.

از نظر سیاسی، تیگرایی‌ها در تاریخ معاصر شاخ آفریقا بسیار فراتر از وزن جمعیتی خود تأثیر گذاشته‌اند. ائتلاف به رهبری TPLF از سال 1991 تا 2018 بر اتیوپی حکومت کرد و جنگی که در سال 2020 در تیگرای آغاز شد، یکی از مرگبارترین درگیری‌های قرن بیست‌ویکم تاکنون، نسلی را بر جای گذاشته است که آوارگی، قحطی و نارضایتی‌های حل‌نشده در دو سوی مرز اریتره بر آن نقش بسته است. جنبش استقلال اریتره که رسماً در سال 1993 به پایان رسید نیز تا حد زیادی به دست جنگجویان تیگرینیازبان پیش برده شد، هرچند هویت‌های سیاسی تیگرینیایی‌های اریتره و تیگرایی‌های اتیوپی از آن زمان به‌شدت از هم فاصله گرفته‌اند.

آداب روزانه همچنان شکل خود را حفظ کرده‌اند. قهوه به‌صورت یک مراسم آماده می‌شود، نه یک معامله: دانه‌های سبز قهوه روی منقل برشته می‌شوند، با دست آسیاب می‌شوند و در سه دور پیاپی دم کشیده می‌شوند. اینجرا، نان مسطح ترش و تخمیرشده‌ای که در جهان آشپزی اتیوپی و اریتره مشترک است، از یک سینی مشترک سرو می‌شود؛ خوردن از سهم دیگری نوعی صمیمیت کوچک است. شال‌های نخی سفید، یعنی نتلا برای زنان و گابی برای مردان، هنوز لباس روزمره در ارتفاعات‌اند، نه لباس نمایشی.