اروتیک امهره‌ها

آمهاراها مردمی‌اند که زبانشان یک امپراتوری را حمل کرد. در بیشتر هفت قرن گذشته، وقتی بیگانگان از «حبشه» یا «اتیوپی» سخن می‌گفتند، عمدتاً از دولتی حرف می‌زدند که به زبان امهری اداره می‌شد، زبان کار دربار، کلیسا و دیوان‌سالاری، و با فرهنگ مسیحی کوهستانی که آمهاراها ساختند و پاس داشتند شکل گرفته بود. این مرکزیت سیاسی طولانی مهم‌ترین نکته‌ای است که باید درباره‌شان فهمید: گستره نفوذ زبانشان، اعتبار خطشان، و نیز دلیل آنکه «آمهارا» امروز در داخل اتیوپی برچسبی مورد مناقشه است را توضیح می‌دهد.

سرزمین‌شان ارتفاعات مرکزی و شمال‌غربی است (گوندر، گوجام، ولو، شوا)، کشوری از فلات‌های بازالتی که دره‌ها آن‌ها را بریده‌اند، و نیل آبی در مسیر خود به سودان از دریاچه تانا بیرون می‌آید. ارتفاع همان اقلیم است. بیشتر آمهاراها بالای 2,000 متر زندگی می‌کنند، در ارتفاعات خنک و خشکی که تف در آن می‌روید و خرمنگاه و توکول گرد هنوز بخشی از چشم‌انداز روستایی‌اند. معیشت بر گاوآهن کشیده‌شده با گاو استوار است، بقایی نادر در جنوب صحرای آفریقا، و بر اینجرا، نان تخمیری ترش و تخت از تف، که تقریباً در هر وعده غذا هم ظرف است و هم ابزار خوردن.

امهری به شاخه حبشی زبان‌های سامی تعلق دارد، که آن را خویشاوندی دور از عربی و عبری می‌کند، اما به تیگرینیا در شمال و به گعز، زبان آیینی که هنوز در کلیسا خوانده می‌شود، بسیار نزدیک‌تر است. با خط گعز یا فیدل نوشته می‌شود، خطی هجایی نه الفبایی، و از معدود خطوط بومی آفریقایی است که هنوز به‌طور مداوم در زندگی روزمره به کار می‌رود. بیشتر آمهاراها اعضای کلیسای ارتدوکس تواهدوی اتیوپیایی‌اند، جامعه‌ای از کلیساهای ارتدوکس شرقی که در قرن پنجم بر سر ماهیت مسیح از بقیه مسیحیت جدا شد. تقویم آن ویژه خود آن است و روزه‌هایش طولانی و جدی است، از چهارشنبه‌ها و جمعه‌ها تا پنجاه و پنج روز روزه بزرگ. مراسم رژه روز قدیسان با تابوت، که نسخه‌ای از صندوق عهد است، همچنان مهم‌ترین نمود عمومی زندگی روستایی است.

آمهاراها همچنین حافظه سیاسی پیچیده‌ای دارند. سلسله امپراتوری که در 1974 برکنار شد، اصلاحات متمرکزی که پیش از آن آمد، و سال‌های درگ که پس از آن آمد، همه نشانه‌های خود را بر جای گذاشتند. در اتیوپی فدرال دهه‌های اخیر، هویت منطقه‌ای سخت‌تر شده و آمهارا بودن هم هویتی خانگی است و هم هویتی سیاسی مورد مناقشه، که در خانه بی‌سروصدا نگه داشته می‌شود و در پایتخت بلندبلند بر سرش بحث می‌شود.