اروتیک نوئر

نوئرها خود را ناث («مردم») می‌نامند و جهانشان قرن‌ها بر محور گاو چرخیده است. نه به‌عنوان دام به مفهوم اروپایی، بلکه به‌عنوان واسطه‌ای که خویشاوندی، ازدواج، خون‌خواهی و آبرو از طریق آن به مذاکره گذاشته می‌شود. مرد جوان از روی یک گاو نر محبوب برای خود «نام گاوی» برمی‌گزیند و تا پایان عمر با همان نام خوانده می‌شود. شیربها بر حسب شمار رأس گاو سنجیده می‌شود. اختلاف بر سر یک گاو می‌تواند به خون‌خواهی‌هایی چندنسلی بینجامد و صلح میان تبارها با دست‌به‌دست شدن گاوها مهر می‌شود. انسان‌شناس ای. ای. ایوانز-پریچارد بخش بزرگی از نظریه اجتماعی اواسط قرن بیستم را بر آنچه در دهه 1930 میان نوئرها دید بنا نهاد، و چارچوبی که توصیف کرد (تبارهای انشعابی، و «رئیس پوست‌پلنگی» به‌عنوان میانجی آیینی و نه فرمانروا) هنوز شیوه خوانش بیرونی‌ها از این جامعه را شکل می‌دهد، چه به سود و چه به زیان.

سرزمین ایشان در میان باتلاق‌ها و علف‌زارهای نیل علیا قرار دارد و در دو سوی نیل سفید و رود سوبات گسترده است، در آنچه امروز سودان جنوبی و نواری باریک از غرب اتیوپی است. زمین نیمی از سال زیر آب می‌رود و نیم دیگر در گرما می‌سوزد، و زندگی نوئرها از دیرباز همراه با آن جابه‌جا شده است: روستاهای فصل باران در زمین‌های مرتفع‌تر، و اردوگاه‌های گاو فصل خشکی پایین‌تر، در دشت‌های سیلابی که آب از آن‌ها پس می‌نشیند. زبان آنان، ثوک ناث، به شاخه نیلوتیک غربی تعلق دارد و با دینکا خویشاوندی نزدیک دارد: آن‌قدر نزدیک که دو قوم پاره‌هایی از زبان یکدیگر را می‌فهمند، و آن‌قدر دور که مرز میان‌شان یکی از خطوط گسل سیاسی تعیین‌کننده منطقه بوده است. جامعه نوئر به حدود دوازده بخش اصلی تقسیم می‌شود، از جمله لو، جیکانی، گاوار، لاک، تیانگ و دیگران، که هر یک قلمرو و سیاست داخلی خود را دارد؛ این جامعه از نظر تاریخی توسعه‌طلب بوده و همسایگان دینکای خود را از راه اسارت و همگون‌سازی در هویت نوئر جذب کرده است.

دین سنتی بر محور کوث نیال، خدای آسمان، می‌چرخد، با ارواح فروتری که به تبارها، توتم‌ها و پیامبران پیوند خورده‌اند. پیامبران، یعنی شخصیت‌هایی که با صدای یک خدا سخن می‌گویند، بارها در لحظات بحران ظهور کرده‌اند، از جنگ‌های استعماری اوایل قرن بیستم تا جنگ‌های داخلی طولانی سودان. مسیحیت، عمدتاً پروتستان، از دهه 1990 نفوذ عمیقی یافته و اغلب بر روی کیهان‌شناسی کهن‌تر لایه بسته است، نه آنکه جایگزین آن شود. جنگ‌های داخلی و درگیری جاری در سودان جنوبی، جوامع نوئر را به صورت جمعیت‌های پناهنده در سراسر اتیوپی و کنیا و جمعیت مهاجر پرشماری در ایالات متحده، به‌ویژه در نبراسکا و مینه‌سوتا، پراکنده کرده است؛ جایی که کلیساها و ازدواج‌های بدون گاو ناچار شده‌اند تعهداتی را که گله پیشتر بر دوش می‌کشید، از نو بسازند.