اروتیک دارود

دارود با خط تبار تعریف می‌شوند نه با قطعه‌ای از زمین. سومالی‌ها زبان و دین مشترک دارند و در بیشترِ هزار سال گذشته اقتصاد دامداری مشترکی نیز داشته‌اند، پس آنچه یک گروه را از گروه دیگر جدا می‌کند تبارشناسی است: آبتیرسین، یعنی زنجیرهٔ نسب پدری که از فرد انتظار می‌رود آن را از حفظ و در طول بیست یا سی نسل بازگو کند. نسب دارود به شیخ عبدالرحمن بن اسماعیل جبرتی ختم می‌شود که به‌سادگی با نام دارود به یاد مانده است و به روایت سنتی از عربستان آمده و با قبیلهٔ دیر در تپه‌های شمالی وصلت کرده است. آرامگاه او در هیلان در سناگ هنوز بازدیدکننده جذب می‌کند. نسب تزئینی نیست. واحد کارکردی آن جیلیب است، یعنی گروه پرداخت خون‌بها، تباری متشکل از چند صد تا چند هزار مرد که به‌طور جمعی زیر حیر، یعنی حقوق عرفی سومالی، خون‌بها می‌دهند و دریافت می‌کنند و شتر واحد تسویه است. خانوادهٔ قبیله‌ای عنوان اصلی است، اما جیلیب همان چیزی است که فرد واقعاً به آن تعلق دارد.

شاخه‌های بزرگ عبارت‌اند از کنفدراسیون هرتی (مجیرتین، دولباهنته و ورسنگالی)، ابسامه که اوگادن بزرگ‌ترین آن‌هاست، مرحان، و تبارهای کوچک‌تری چون لیلکاسه و اورتابل. این شاخه‌ها روی هم رأس شاخ آفریقا را در اختیار دارند: دماغهٔ گواردافوی و ساحل باری، درهٔ نوگال، فلات اوگادن در اتیوپی، سرزمین رود جوبا، و سوی کنیایی مرز در اطراف گاریسا و واجیر. هیچ خانوادهٔ قبیله‌ای سومالیِ دیگری در این تعداد مرز بین‌المللی پراکنده نیست، و به همین دلیل سیاست آنان بارها به موضوعی منطقه‌ای و نه داخلی بدل شده است. سلطنت مجیرتین تا قرن بیستم بر ساحل شمال‌شرقی حکم راند تا آن‌که ایتالیای فاشیست در اواسط دههٔ 1920 آن را برچید. جنگ درویش‌ها از 1899 تا 1920 به رهبری سید محمد عبدالله حسن بود. او شیخی دولباهنته از طریقهٔ صالحیه و یکی از بهترین شاعرانی بود که این زبان پدید آورده است، و دژهای سنگی‌اش در تاله هنوز برپاست. سیاد بره که از 1969 تا فروپاشی دولت در 1991 حکم راند، از مرحان بود. در 1998 هرتی‌ها پونت‌لند را به‌عنوان یک منطقهٔ فدرال و نه دولتی جدایی‌طلب بنا کردند، تصمیمی که هنوز آن را از سومالی‌لند جدا می‌کند و همچنان مناقشه بر سر سول و سناگ را پیش می‌برد. اقتصاد قدیمی‌تر هم ناپدید نشده است: شتر و بز به سوی شمال و از راه بوصاصو به خریداران کشورهای خلیج فارس می‌رسند و کُندر هنوز در ارتفاعات کال مادو استخراج می‌شود. آنچه تغییر کرده نقشه است. از 1991 بخش بزرگی از این قبیله در مینیاپولیس، تورنتو، لندن و اسکاندیناوی سکونت گزیده‌اند، جایی که نسب‌ها از طریق تلفن بازگو می‌شوند.