اروتیک کلیکو

کلیکو به معنای دقیق کلمه مردمی مرزی‌اند. سرزمین آن‌ها در امتداد حوضه آب کنگو-نیل قرار دارد، یعنی بلندی‌هایی که بعدها مرز میان سودان و کنگوی بلژیک شد. از این رو امروز یک جامعه خویشاوندانی در سودان جنوبی و جمهوری دموکراتیک کنگو دارد و، پس از دهه‌ها جنگ، در اردوگاه‌های پناهندگی شمال‌غرب اوگاندا. آنچه آن‌ها را کنار هم نگه می‌دارد پرچم نیست. زبان است، شبکه‌ای از تبارها، و احساسی مشترک از اینکه وطن کجاست.

زبان کلیکو به شاخه مورو-مادی از زبان‌های سودانی مرکزی تعلق دارد. نزدیک‌ترین خویشاوندان آن زبان‌های لوگو و لوگبارا هستند که درست آن‌سوی مرزها گفته می‌شوند. کاکوا که با آن‌ها در اطراف یی زندگی می‌کنند، به زبانی نیلی سخن می‌گویند که کاملاً به خانواده‌ای دیگر تعلق دارد. مانند دیگر زبان‌های گروه خود، کلیکو زبانی آهنگین است: زیر و بمیِ صدا به‌تنهایی می‌تواند یک واژه را از واژه‌ای دیگر متمایز کند. بیشتر بزرگسالان همچنین به یک زبان تجاری مسلط‌اند. عربی جوبا و انگلیسی بخش عمده کارهای عمومی را در سوی سودان جنوبی انجام می‌دهند و سواحیلی و لینگالا در سوی کنگویی.

بیشتر کلیکو مسیحی‌اند، چه کاتولیک و چه پروتستان، و مراسم یکشنبه، گروه‌های سرود و عروسی‌های کلیسایی ریتم تقویم اجتماعی را تعیین می‌کنند. باورهای کهن بیش از آنکه ناپدید شده باشند، در لحظات مشخصی جای گرفته‌اند. احترام به نیاکان و سخن ریش‌سفیدان تبار هنوز در تدفین، در حل اختلاف‌ها و در مذاکرات ازدواج وزن دارد. در آن گفتگوها، تبارِ پدری تعیین می‌کند که چه کسی چه چیزی را به چه کسی بدهکار است.

زندگی روزمره بر پایه کشاورزی استوار است. منطقه اطراف یی از حاصلخیزترین زمین‌های سودان جنوبی است. خانوارهای کلیکو کاساوا، ذرت دانه‌ریز، بادام زمینی، لوبیا و کنجد می‌کارند و در مرزهایی تجارت می‌کنند که مردم محلی به‌طور معمول از آن‌ها عبور می‌کنند. با این حال همین موقعیت بارها آن‌ها را در معرض خطر گذاشته است. هر دو جنگ داخلی سودان خانواده‌های کلیکو را به اوگاندا و کنگو راند، و درگیری‌هایی که از سال 2016 منطقه یی را درنوردید، جامعه‌های کامل را بار دیگر آواره کرد. اکنون نسلی در اردوگاه‌ها بزرگ شده است و بخش بزرگی از زندگی کلیکو در فضای میان آن اردوگاه‌ها و مزارعی که والدینشان پشت سر گذاشتند جریان دارد.