اروتیک آرگوبا

ارگوبا یکی از جمعیت‌های مسلمان قدیمی‌تر در ارتفاعات حبشه است و در بیشتر تاریخ ثبت‌شده‌شان کمتر با یک سرزمین واحد و بیشتر با موقعیتشان در امتداد کریدورهای تجاری که میان فلات مرکزی و ساحل دریای سرخ جریان داشتند تعریف شده‌اند. سکونتگاه‌هایشان در جیب‌هایی از سرزمین‌های عفار، امهره، اورومیا و هرری پراکنده است؛ جوامعی کوچک و گاه منزوی که بر تپه‌ها جای گرفته‌اند یا در دامنه شرقی پنهان شده‌اند، و اغلب در مکان‌هایی که بیشتر برای دفاع‌پذیری انتخاب شده‌اند تا حاصلخیزی. این الگو تصادفی نیست. ارگوبا در خط مرزی میان دولت مسیحی حبشه و سلطنت‌های مسلمانی قرار داشتند که در جناح شرقی آن برآمدند و فرو ریختند، و این موقعیت مرزی تقریباً همه چیز درباره‌ی آنان را شکل داد.

زبان آنان، ارگوبایی، به شاخه حبشی زبان‌های سامی جنوبی تعلق دارد، همان خوشه‌ای که امهری، هراری و زبان‌های گوراگه را پدید آورد. از نظر ساختاری به امهری نزدیک‌ترین است، هرچند گویشوران می‌گویند این دو زبان متقابلاً قابل فهم نیستند، و خود ارگوبایی اکنون زیر فشار شدیدی قرار دارد؛ بسیاری از جوامع در قرن گذشته به امهری، عفاری یا اورومو روی آورده‌اند و گویشوران فعال تنها در شمار اندکی از روستاها متمرکزند. زبان‌شناسان آن را در معرض خطر انقراض می‌دانند، و گویشی که در اطراف Aliyu Amba به کار می‌رود به‌طور محسوسی با گونه‌ای که در جیب‌های شمالی ارگوبا نزدیک T'ollaha گفته می‌شود تفاوت دارد.

اسلام سنی از حدود هزار سال پیش بخشی از هویت ارگوبا بوده و در شیوه‌ی یادآوری جامعه از خویشتن درهم تنیده است: ارگوبا پیوندهای خود را با سلطنت شوا در قرون وسطا و با ایفات، نظام مسلمانی که امپراتوران مسیحی در قرن چهاردهم درهم شکستند، ردیابی می‌کنند، و چند شهر آنان به عنوان گره‌هایی در تجارت کاروانی دوربرد عمل می‌کردند که قهوه، نمک و برده را میان داخل کشور و زیله جابه‌جا می‌کرد. این نقش تجاری میراثی آرام بر جای گذاشت: معماری خانه‌های سنگی و گلی متمایز در سکونتگاه‌های قدیمی‌تر، سنتی در بافندگی، و مجموعه‌ای آشپزی که بیشتر بر حبوبات، گوشت خشک‌شده و شیرو تکیه دارد تا غذاهایی که در روستاهای مسیحی امهره همسایه یافت می‌شوند.

آنچه ارگوبا را امروز متمایز می‌کند، موفقیت آنان در ماندن به عنوان یک ملت است، با وجود از دست دادن بسیاری از نشانه‌های ظاهری که معمولاً یک ملت را تعریف می‌کنند. آنان که میان همسایگان بزرگ‌تر قرار گرفته‌اند، اغلب دوزبانه یا سه‌زبانه‌اند و غالباً با خانواده‌های عفاری و امهری وصلت کرده‌اند، با این حال احساس روشنی از ارگوبا بودن را حفظ کرده‌اند، که بر دین، تبارشناسی و دلبستگی به روستاهای زادگاه مشخص استوار است، نه بر قلمرویی پیوسته.