اروتیک لوکویا

لوکویا قوم کوهستانی‌اند که در منطقه‌ای میان جوبا و توریت در سودان جنوبی زندگی می‌کنند، و جادهٔ متصل‌کنندهٔ این دو شهر درست از میان سرزمین آنان می‌گذرد. روستاهای آنان، از جمله لیریا، لوکیلیری، نگانگالا، لانگابو و نگولره، و همچنین لووای که به سمت توریت قرار دارد، بر روی یا در کنار تخته‌سنگ‌هایی ساخته شده‌اند که از دشت برمی‌خیزند؛ مکان‌هایی که مدت‌ها پیش از وجود جاده برای دفاع برگزیده شده بودند. آنان خود را اوکسوریوک می‌نامند و سفرنامه‌های قدیمی‌تر ایشان را با نام الیریا می‌شناسند که برگرفته از لیریا است. شمار آنان ده‌ها هزار نفر است و برآوردهای منتشرشده دو برابر یا بیشتر با هم اختلاف دارند.

زبان آنان به خوشهٔ لوتوکو از شاخهٔ نیلی شرقی تعلق دارد، و از این رو با زبان‌های اوتوهو، لوپیت و دونگوتونو خویشاوندی نزدیکی دارد و با زبان‌های ماسایی، تسو و باری خویشاوندی دورتری. لوکویای غربی پیرامون لیریا نسل‌هاست که در کنار باری زندگی کرده‌اند و این همجواری در واژه‌های وام‌گرفته، وصلت‌های میان دو قوم و آیین مشترک درخواست باران دیده می‌شود، در حالی که روستاهای شرقی بیشتر به لوتوکو گرایش دارند. بیشتر مردم همچنین با عربی جوبا روزگار می‌گذرانند.

آنچه روستای لوکویا را سامان می‌دهد مونیومیجی است، یعنی نسل مردان در اوج توانایی که به‌طور جمعی مسئولیت دفاع، انضباط و تصمیم‌های عمومی را بر عهده دارند. این مسئولیت برای همیشه در دست آنان نمی‌ماند. هر یک یا دو دهه نسلی جوان‌تر در مراسمی رسمی آنان را کنار می‌زند و مردان بازنشسته به ریش‌سفیدانی بدل می‌شوند که می‌توانند مشورت دهند، اما قدرتی برای اجرای آن ندارند. در کنار مونیومیجی، باران‌ساز قرار دارد، شخصیتی موروثی که انتظار می‌رود بارانی را فراهم کند که ذرت دانه‌ریز (سورگوم)، ارزن و بادام زمینی به آن وابسته‌اند. این رابطه عمداً پرتنش طراحی شده است. باران‌سازی که فصلش ناکام بماند سرزنش می‌شود، جریمه می‌شود، تهدید می‌شود یا رانده می‌شود، و مردم‌شناس سیمون سیمونسه بر پایهٔ همین رویارویی‌ها در سرزمین لوکویا و میان همسایگانشان نظریه‌ای کامل دربارهٔ پادشاهی ساخت. گاو و بز بیش از هر چیز به عنوان مهریه و جایگاه اجتماعی اهمیت دارند.

غریبه‌ها به سبب موقعیت این منطقه زود به آن راه یافتند. صامویل بیکر در سال 1863 از گذرگاه الیریا گذشت و با گروهی از تاجران عاج خرطوم رقابت می‌کرد، و توصیفی ناستایش‌آمیز از رئیس محلی، لگی، بر جای گذاشت. تجارت عاج و برده که از گوندوکورو سرچشمه می‌گرفت دهه‌ها این منطقه را تاراج کرد، سپس حکومت استعماری و مبلغان مذهبی رسیدند که بیشتر لوکویاها را دست‌کم در ظاهر مسیحی کردند، بی‌آنکه آیین باران‌خواهی را از میان ببرند. در جنگ داخلی دوم سودان، لیریا پادگانی بر جاده‌ای مورد مناقشه بود و بسیاری از خانواده‌ها به جوبا یا از مرزها به اوگاندا و کنیا گریختند. ناامنی در همان جاده پس از 2013 همان الگو را تکرار کرد. امروز بخش بزرگی از زندگی لوکویاها در جوبا می‌گذرد، اما روستاهای کوهستانی همچنان جایی هستند که نسل‌ها در آن به یکدیگر سپرده می‌شوند و باران هنوز کار کسی است.