اروتیک آیزی

آیزی‌ها به معنای کاملاً تحت‌اللفظی، مردم دریاچه‌اند. روستاهایشان که حدود یک دوجین‌اند، کرانهٔ غربی دریاچهٔ ابریه را در جنوب ساحل عاج در بر گرفته‌اند، در اطراف ژاکویل و غرب آبیجان. مشهورترینشان تیاگبا است که روی جزیره‌ای قرار دارد و بخشی از خانه‌هایش روی پایه‌هایی بالای آب ساخته شده است. آنچه آیزی‌ها را کنار هم نگه می‌دارد، نه یک زبان واحد و نه یک روایت واحد از منشأ، بلکه خود دریاچه است و تاریخی طولانی به‌عنوان ماهیگیران متخصص این بخش از ساحل که ماهی دودی خود را با همسایگان کشاورز، مانند آدیوکرو و آلادیان، در ازای روغن نخل و کاساوا مبادله می‌کنند.

این مبادلهٔ مشترک، تقسیم زبانی چشمگیری را در بر می‌گیرد. آیزی‌ها به سه زبان سخن می‌گویند که همه‌شان به یک خانواده تعلق ندارند. تیاگبامرین و موبومرین زبان‌های کرو هستند، شاخه‌های شرقیِ خانواده‌ای که از اینجا به سمت غرب، در جنوب غربی ساحل عاج، تا لیبریا امتداد می‌یابد، و در محله‌ای قرار دارند که نزدیک‌ترین همسایگانش به زبان‌های کوا سخن می‌گویند. سومی، آپرومو، مدت‌ها در کنار آن‌ها طبقه‌بندی می‌شد، تا آنکه زبان‌شناسان دقیق‌تر نگاه کردند و دریافتند که در واقع از زبان‌های کوا است. روایت‌های سنتی روستاها داستانی همسان بازگو می‌کنند: بنیان‌گذارانی که از جهات مختلف آمدند، برخی از سرزمین کرو و برخی از گروه‌های همسایهٔ دریاچه‌نشین، و با زندگی و ماهیگیری در کنار یکدیگر به یک قوم واحد تبدیل شدند. یکی از مردم‌شناسان فرانسوی پژوهشی دربارهٔ آنان را L'Aïzi pluriel نامید، یعنی «آیزی‌های جمع»، و این برچسب درست است.

امروزه بیشتر آیزی‌ها مسیحی‌اند. این ساحل در سال‌های 1913 و 1914 تحت تأثیر واعظ لیبریایی ویلیام واده هریس قرار گرفت، و کلیسای هریستی که از سفر او رشد کرد هنوز در کنار کلیساهای کاتولیک و پروتستان در سراسر سرزمین دریاچه‌ها پابرجاست، در حالی که احترام به ارواح آب‌های خاص و نیاکان به‌کلی از میان نرفته است. زندگی روزمره بر پایهٔ ماهی و آتیکه می‌گذرد، کوسکوس کاساوای بخارپز که غذای شاخص دریاچه‌های ساحل عاج است، همراه با نارگیل، روغن نخل و کشتزارهای لاستیک که درآمد نقدی فراهم می‌کنند.

فشارها همان فشارهای مردمی کوچک است که در کنار شهری بسیار بزرگ زندگی می‌کند. اختلاف بر سر اینکه چه کسی حق صید در دریاچه را دارد و با چه اندازه‌ای از تور، از دههٔ 1970 با ورود گروه‌های بیرونی شعله‌ور شده است. آلودگی و صید بیش از حد، محصول را کم کرده است. پلی که در سال 2015 جایگزین عبّارهٔ ژاکویل شد، ترافیک آخر هفتهٔ شهر را به این سو نزدیک کرد. فرانسوی و زبان همسایگان در میان جوانان بسیار رایج است و هر سه زبان آیزی پایگاه گویشوری کوچکی دارند. اما روستاها هنوز روی آب قرار دارند و قایق‌ها هنوز به دریا می‌روند.