اروتیک کونکومبا

کونکومبا خود را بیکپاکپام می‌نامند، و نقطهٔ آغاز سودمند، آن چیزی است که از ساختنش سر باز زدند. در حالی که داگومبا، گونجا، ممپرسی و نانومبا که در اطرافشان زندگی می‌کنند، پادشاهی‌هایی با روسای عالی‌رتبه، دربارها و طبال‌هایی که نسب سلطنتی را در حافظه داشتند برپا کردند، کونکومبا اقتدار را در قبیله و تبار نگه داشتند. شخصیت مهم، اوتیندان است، متولی زیارتگاهی برای زمین، که از سوی همهٔ کسانی که آن را کشت می‌کنند، از زمین سخن می‌گوید. این هرگز بی‌نظمی نبود. نظریه‌ای متفاوت دربارهٔ مالکیت زمین بود: زمین پاسخ‌گوی زیارتگاه است، نه کرسی زعامت.

سرزمین آنان دشت رودخانهٔ اوتی است، جنگل‌زار ساوانا در دو سوی مرز غنا و توگو، با ساباوبا، چِرِپونی، زابزوگو و تاتاله در مرکز غنایی‌اش. زبان آنان، لیکپاکپانل، به گروه گورما در درون زبان‌های گور تعلق دارد، که آن را به باسّاری و گورمانشه نزدیک‌تر می‌کند تا به داگبانی که همسایگانی که هر روز با آن‌ها سروکار دارند به آن سخن می‌گویند. گویش‌های آن به نام نواحی قبیله‌ای که به آن سخن می‌گویند نام‌گذاری شده‌اند، بنابراین چند جملهٔ گفتاری، پیش از آنکه شخص کلمه‌ای دربارهٔ محل زادگاهش بگوید، او را از نظر جغرافیایی مشخص می‌کند.

آنان کشاورزان یام منطقه‌اند و تجارت، نام‌شان را به جنوب برد: بازار کونکومبا در آکرا، با فاصلهٔ صدها مایل از خانه، بزرگ‌ترین بازار یام در غناست. زمینی که آن یام‌ها بر آن می‌رویند، موضوع دیگری بود. مدیریت استعماری و پس‌استعماری، روسای قبیله و ادعاهای مالکیت زمین را که همراه آن‌ها بود به رسمیت شناخت، که کشاورزان کونکومبا را مستأجر زمینی کرد که روی کاغذ در اختیار مقامات داگومبا و گونجا بود، بی‌آنکه قدرت عالی‌ای برای دفاع از حق خود داشته باشند. این وضع در اوایل سال 1994 پس از نزاعی در بازار بر سر یک مرغ گینه‌ای در ناحیهٔ نانومبا، به ماه‌ها کشتار تبدیل شد که صدها روستا را در سراسر شمال خالی کرد. توافق‌نامهٔ صلح کوماسی در سال 1996 به آن پایان داد.

از آن زمان، مناقشه نهادی بوده و نه مسلحانه: انجمن جوانان کونکومبا برای مدرسه، جاده و به رسمیت شناخته شدن روسای قبیله فشار می‌آورد، و مذاکرات طولانی دربارهٔ وضعیت زعامت قبیله‌ای جریان دارد. مسیحیت نفوذ عمیقی یافته و اکنون لیکپاکپانل کتاب مقدس کاملی دارد که برای زبان نوشتاری، همان‌قدر کاری کرد که هر مدرسه‌ای. مراسم تدفین همچنان رویدادهایی‌اند که همه را به خانه بازمی‌گردانند؛ این مراسم در دو مرحله برگزار می‌شود و مرحلهٔ دوم که گاه سال‌ها بعد برگزار می‌شود، بیشترین جمعیت و سنگین‌ترین طبل‌زنی را جلب می‌کند. ازدواج به‌طور سنتی بر پایهٔ خدمت طولانی به خانوادهٔ عروس می‌گذشت، به این صورت که مرد جوان سال‌ها در مزارع پدرزن‌ها و مادرزن‌هایش کار می‌کرد، به جای آنکه مهریه‌ای یک‌جا بپردازد.