اروتیک گاآندا

گاندا قومی کوهستانی و کوچک در شمال‌شرقی نیجریه هستند. خانه‌ی آنان شهری است که نامشان را بر خود دارد و سرزمین سنگلاخی پیرامون آن، در منطقه‌ی حکومت محلی Gombi از ایالت Adamawa. زبان نخستین وجه تمایز آنان است. Ga'anda زبانی چادی از گروه Biu-Mandara در خانواده‌ی Afro-Asiatic است و نزدیک‌ترین خویشاوندانش Tera، Boga، Hwana و Jara هستند. با این حال برخی از نزدیک‌ترین همسایگانشان، از جمله Yungur، به زبان‌های خانواده‌ی Adamawa سخن می‌گویند که کاملاً نامرتبط با آن‌اند. در همین حال، زبان‌های هاوسا و فولفولده گفت‌وگوهای بازار و شهرها را در کل منطقه برقرار می‌کنند. جابه‌جایی میان سه یا چهار زبان در یک روز اینجا امری عادی است، نه مهارتی ویژه. کشاورزی مدت‌ها محور زندگی بر فراز تپه‌ها و در پای آن‌ها بوده است. امروز مسیحیت و اسلام هر دو جایگاه استواری دارند و ریتم عبادت هفتگی، عروسی و تشییع جنازه را تعیین می‌کنند. باورهای کهن‌تر درباره‌ی ارواح و زیارتگاه‌ها با ورود کلیسا و مسجد به‌کلی از میان نرفتند.

خارج از نیجریه، گاندا بیشتر با hleeta شناخته می‌شوند، یعنی خراش‌نگاری پوست که زمانی به دختران گاندا داده می‌شد. این یک آزمون تکی نبود، بلکه برنامه‌ای مرحله‌ای بود. الگوهایی از نشانه‌های کوچک برجسته در مراحلی حک می‌شد که از کودکی آغاز و سال‌ها بر بدن گسترده می‌شد. هر مرحله به پیشرفت ازدواجی گره می‌خورد که مدت‌ها پیش از آن ترتیب داده شده بود. آخرین نشانه‌ها نشان می‌داد که دختر جوان آماده‌ی پیوستن به خانواده‌ی شوهرش است. طرح کامل نیز بی‌آنکه کلمه‌ای گفته شود، آشکارا نشان می‌داد که او گاندا است. Marla Berns، تاریخ‌دان هنر، این رسم را در کار میدانی‌اش ثبت کرد و دریافت که پیش‌تر در حال محوشدن است. امروز بیشتر بر زنان مسن دیده می‌شود. زنان همچنین سفالگر بودند و برخی از ظروفی که شکل می‌دادند برای زیارتگاه‌ها ساخته می‌شدند، نه برای آشپزخانه. آن دو هنر، یعنی نشان‌گذاری پوست و شکل‌دادن به گل، بخش‌هایی از زندگی گاندا هستند که بیگانگان احتمالاً بیشتر درباره‌شان خوانده‌اند. مردمی که پشت این هنرها هستند نه قومی ناپدیدشده‌اند و نه نمونه‌ای موزه‌ای. آنان جامعه‌ای زنده در تپه‌های خود هستند که همچنان به زبان خود در میان همسایگانی بسیار بزرگ‌تر سخن می‌گویند.