اروتیک گولا

گولا در بخشی از سرزمین‌های جنگلی زندگی می‌کنند که در مرز میان لیبریا و سیرالئون کشیده شده است، در کمربند جنگل‌های بارانی مرتفع که از ساحل به سوی داخل امتداد دارد. آنان از جمعیت‌های کهن منطقه‌اند، زیرا زبان‌شناسان معمولاً گولا را شاخه‌ای کوچک و منزوی از خانواده نیجر-کنگو می‌دانند که چندان با زبان‌های ماندِه که از بیشتر سوها آن را احاطه کرده‌اند پیوند نزدیک ندارد؛ این امر نشان می‌دهد که گولا پیش از گسترش‌های بزرگ ماندِه به سوی جنوب، که منطقه را دگرگون کرد، در این جنگل ساکن شده بودند. این ریشه‌دار بودن اهمیت دارد: همسایگانی چون واییها، مندِه‌ها و کِپله‌ها بعدها آمدند و از آن زمان داد و ستد فرهنگی در هر دو جهت جریان داشته است.

آنچه بیش از هر چیز زندگی اجتماعی گولا را از درون تعریف می‌کند، نهاد «مدرسه‌های بوته‌زار» است: Poro برای مردان و Sande برای زنان، که انجمن‌های سری‌ای هستند که در این بخش از غرب آفریقا، گذار طولانی از کودکی به جایگاه بزرگسالی را بر عهده دارند. گولا به‌طور گسترده‌ای به‌عنوان یکی از فرهنگ‌های سرچشمه این انجمن‌ها شناخته می‌شوند و Poro و Sande همچنان ستون فقرات اقتدار روستایی، حل اختلاف و دانش آیینی در سرزمین گولا هستند. نقاب‌هایی که به‌ویژه با Sande پیوند دارند، از معدود سنت‌های آفریقای زیر صحرا هستند که زنان آن‌ها را اجرا می‌کنند، و حکاکی و نمایش‌های نقابدار گولا مستقیماً به زیبایی‌شناسی منطقه‌ای می‌پیوندند که جهان گسترده‌تر سخنگویان مندِه و وای به آن شهرت یافته است.

از نظر دینی، تصویر لایه‌لایه است. اسلام دیرتر از آنکه به مردمان ساوانای شمال برسد به گولا رسید و بیشترین ریشه‌دوانی را از طریق تجارت و وصلت با مسلمانان ماندینگو و وای یافت. امروزه بسیاری از گولاها خود را مسلمان می‌دانند، هرچند مسیحیت نیز نفوذ کرده است، و در هر دو مورد، زندگی آیینی کهن مبتنی بر انجمن‌ها در کنار آنچه در مسجد یا کلیسا اعلام می‌شود ادامه دارد. مردم معمولاً این را تناقض نمی‌بینند.

قرن بیستم برای سرزمین گولا سخت گذشت. جنگ‌های داخلی لیبریا و سیرالئون در دهه 1990 و اوایل دهه 2000 منطقه جنگلی را که گولا خانه خود می‌خوانند درنوردید، روستاها را آواره کرد و زنجیره‌های ریش‌سفیدانی را که دانش Poro و Sande از طریق آن منتقل می‌شود آسیب زد. بازسازی کند و ناهموار بوده است. گولاها همچنان جمعیت نسبتاً کوچکی هستند، در حدود چند صد هزار نفر که میان دو کشور پراکنده‌اند، و بخش بزرگی از سرزمین آن‌ها اکنون با ذخیره‌گاه‌های فرامرزی Gola Forest همپوشانی دارد؛ یکی از آخرین پهنه‌های گسترده جنگل بارانی گینه بالایی که هنوز برپاست.