اروتیک فولانی‌ها

فولانی‌ها یکی از بزرگ‌ترین ملت‌های بی‌دولت آفریقا هستند که در کمربندی وسیع از شرق به غرب در سراسر ساحل پراکنده‌اند، از سواحل اقیانوس اطلس تا دریاچه چاد و فراتر از آن. برآوردها جمعیت آنان را حدود چهل میلیون نفر می‌دانند، اما شمارش آنان کاری بیهوده است: فولانی‌ها همواره مردمی در حرکت بوده‌اند، و خانواده‌ای فولانی در گینه ممکن است پسرعموهایی داشته باشد که هرگز ندیده‌اند و در نیجر گله‌داری یا در شمال کامرون تجارت می‌کنند. آنچه آنان را کنار هم نگه می‌دارد کشور نیست، زبان است: Pulaar یا Fulfulde، بسته به جایی که در آن ایستاده‌اید، به‌علاوه میراث گله‌داری و آیین رفتاری‌ای به نام pulaaku که خویشتن‌داری، صبر، فروتنی و نوعی وقار رواقی در برابر سختی‌ها را ارج می‌نهد. رفتار بر پایه pulaaku به معنایی یعنی فولانی بودن.

زبان آنان به شاخه اطلسی خانواده نیجر-کنگو تعلق دارد و از راهی دور با ولوف و سرر خویشاوند است، و ساختار دستوری غیرمعمولی دارد که بر پایه نظام پیچیده طبقات اسمی بنا شده و از جمله نشان می‌دهد که چیزی انسان است، حیوان، مایع یا امری انتزاعی. تقسیمات درونی بیشتر به جغرافیا و معیشت وابسته است. فولانی‌های فوتا جالون در ارتفاعات گینه یکجانشین و دانشورند و در قرن هجدهم معماران دولتی اسلامی و الهی‌سالار بودند. گویندگان Maasina Fulfulde در پیچ رود نیجر در مالی دولت دیگری ساختند، خلافت حمدالله. در شرق، جهاد سوکوتو به رهبری عثمان دان فودیو در آغاز قرن نوزدهم آنچه اکنون شمال نیجریه است را بازساخت و آن را در آن زمان به بزرگ‌ترین امپراتوری غرب آفریقا تبدیل کرد، و استخوان‌بندی اداری آن هنوز آشکار است. وودابه که گاه بورورو نامیده می‌شوند، فولانی‌هایی هستند که هرگز یکجانشین نشدند؛ کوچ‌نشینانی در جنوب صحرای بزرگ که گاو زبو نگه می‌دارند و مراسم Geerewol را برگزار می‌کنند، گردهمایی خواستگاری که در آن جوانان چهره‌هایشان را رنگ می‌کنند، صف می‌کشند و می‌رقصند تا زنان بر پایه جذابیت، دندان‌های سفید و سفیدی چشم‌هایشان داوری کنند.

اسلام زود رسید، در برخی مناطق تا قرن یازدهم، و فولانی‌ها پرشورترین حاملان آن در سراسر ساحل شدند و امارت‌ها، خاندان‌های دانشوری و طریقت‌های صوفی‌ای بنیان نهادند که هنوز از سنگال تا سودان محور زندگی دینی‌اند. با این همه گاو نخست آمد و همچنان محوری است. چوپان فولانی‌ای که باران، علف و هوای سیاسی سه یا چهار کشور را همزمان می‌خواند کاری می‌کند که نیاکانش هزار سال پیش می‌کردند، و از آن نوستالژیک نیست. این فقط کار اوست.