اروتیک اتساکو

از مردم اوچی، فوگار یا آگنه‌بود بپرسید چه چیزی آنان را یک قوم می‌کند و پاسخ معمولاً با زبان آغاز می‌شود. اتساکو گویشوران زبان یخی در شمال ایالت ادو در نیجریه‌اند. زمین‌های کشاورزی و تپه‌های ایشان از اوچی به سوی شرق تا آگنه‌بود، بر کرانه رود نیجر، امتداد دارد. نقشه‌های امروزی این سرزمین را به سه منطقه حکومت محلی تقسیم می‌کنند: اتساکوی غربی، اتساکوی مرکزی و اتساکوی شرقی. با این حال، تبار شیوه کهن‌تری است که مردم با آن به یک جمع تعلق دارند. اتساکوها همچنین هویت منطقه‌ای گسترده‌تری به نام افنمای را با مردم اووان و آکوکو-ادو در شمال ادو سهیم‌اند.

زبان یخی یک زبان ادوئیدی است. از این رو با زبان بینی، زبان شهر بنین، و با زبان ایسان در جنوب خویشاوند است، اما زبانی جداگانه است و گویشی از هیچ‌یک نیست. گفتار آن از تباری به تبار دیگر تفاوت می‌کند و همین تبارها جامعه اتساکو را کنار هم نگه می‌دارند: اوچی، اوزایروئه، ایبی جنوبی، اگبده، آویله، آویانوو که پیرامون فوگار قرار دارد، وپا-وانو، اوکپلا و دیگران. بیشتر آن‌ها فرمانروای سنتی خاص خود را دارند. بسیاری از داستان‌های بنیانگذاری آنان به بنین بازمی‌گردد، به حکایت مهاجرانی که پادشاهی کهن را ترک گفتند و در شمال دورتر ساکن شدند.

فشار بزرگ بعدی از شمال آمد. در سده نوزدهم سواره‌نظام نوپه به این منطقه تاخت و باج خواست. بریتانیایی‌ها بعدها آن را با نام کوکوروکو اداره کردند، برچسبی استعماری که سرانجام جای خود را به افنمای داد. ارتباط با شمال همچنین اسلام را به این منطقه آورد که اتساکوها را در جنوب نیجریه از دیگران متمایز می‌کند. اوچی، مقر اوتارو، شهری با اکثریت مسلمان است. مسیحیت در دیگر جامعه‌ها گسترده است و آیین‌های نیاکانی کهن در کنار هر دو دین بر جای مانده‌اند. یک خانواده گسترده می‌تواند به آسانی مسلمانان و مسیحیانی را دربرگیرد که به‌طور طبیعی در عروسی‌ها، مراسم نامگذاری و تشییع جنازه یکدیگر حاضر می‌شوند.

رده‌های سنی همچنان اعتبار دارند. مردم در طول زندگی از گروه‌های سنی شناخته‌شده‌ای عبور می‌کنند. هر گروه وظایف ویژه خود را دارد، از کار جمعی تا حفظ نظم، و رده‌های بالاتر در امور روستا با اقتدار سخن می‌گویند. کشاورزی محور زندگی روستایی است و یام، کاساوا و برنج از خوراک‌های اصلی‌اند. اوچی، میزبان یک پلی‌تکنیک فدرال بزرگ، جوانان را به شهر می‌کشاند و اغلب آنان را پس از آن به شهر بنین، لاگوس و ابوجا می‌برد.