اروتیک وزیرها

وزیری‌ها قبیله‌ای از پشتون‌ها هستند که وزیرستان نام خود را از آنان گرفته است. وزیرستان سرزمینی مرتفع و ناهموار با رشته‌کوه‌ها و دره‌های رودخانه‌ای است که بر مرز پاکستان با افغانستان قرار دارد. فرد وزیری از طریق پدرش به این قبیله تعلق دارد و هر یک از آنان می‌تواند شجره‌نامه خود را تا جد مشترکی به نام وزیر، در شاخه کارلانری پشتون‌ها، دنبال کند. این شجره‌نامه در زندگی روزمره اهمیت دارد. تعیین می‌کند که کدام تیره صاحب کدام دره است و چه کسی در کدام جرگه، یعنی شورای ریش‌سفیدان، می‌نشیند. همچنین بر نیکات حکم می‌راند، نظام سهم‌بندی قدیمی که برای تقسیم زمین، پرداخت‌های دولتی و مشاغل به کار می‌رود.

بیشتر وزیری‌ها به درویش‌خیل تعلق دارند که به دو بخش بزرگ تقسیم می‌شود. اوتمانزی‌ها بخش عمده مناطق کوهستانی شمال وزیرستان را در اطراف دره توچی در اختیار دارند و برخی از تیره‌هایشان به سمت بنو مستقر شده‌اند. احمدزی‌ها در وانا در جنوب وزیرستان متمرکزند و در آن‌سوی مرز در افغانستان هم زندگی می‌کنند. همسایگانشان محسودها نسب خود را به همان جد می‌رسانند، اما خود را قبیله‌ای جدا می‌دانند و این دو در طول نسل‌ها بر سر زمین و نفوذ رقابت کرده‌اند. بسیاری از خانواده‌های وزیری زمانی با فصول جابه‌جا می‌شدند؛ زمستان‌ها را در دشت‌های گرم‌تر می‌گذراندند و تابستان‌ها گله‌های خود را به تپه‌ها می‌بردند.

وزیری‌ها به زبان وزیری، یکی از گویش‌های کارلانری زبان پشتو، سخن می‌گویند. مصوت‌های تغییریافته و واژه‌های محلی آن ممکن است فهم آن را برای گویشوری از پیشاور یا قندهار دشوار کند. وزیری‌ها مسلمانان سنی مذهب حنفی‌اند. آنان در کنار ایمانشان از پشتونوالی پیروی می‌کنند، یعنی قانون سنتی میهمان‌نوازی، پناه‌دهی و انتقام که در یک اختلاف اغلب وزنی بیش از هر دادگاهی دارد. عروسی‌ها و گردهمایی‌ها هنوز عطّان را برپا می‌کنند، رقصی دایره‌ای که با نوای طبل اجرا می‌شود.

تاریخ به‌ندرت وزیرستان را به حال خود رها کرده است. بریتانیایی‌ها هرگز به‌طور کامل بر آن مسلط نشدند. فقیر ایپی، رهبر مذهبی از تیره توری‌خیل وزیری‌ها، از سال 1936 تا زمان خروج بریتانیایی‌ها شمار زیادی از نیروهای بریتانیایی را درگیر نگه داشت. پاکستان همان ترتیب را تقریباً ادامه داد و از طریق مقام‌های منصوب‌شده و ریش‌سفیدان قبایل حکومت کرد، تا اینکه مناطق قبیله‌ای در سال 2018 در استان خیبر پختونخوا ادغام شدند. سال‌های پیش از این ادغام با شورش مسلحانه، حملات پهپادی و عملیات ارتش همراه بود که شهرهایی کامل را خالی از سکنه کرد. بسیاری از خانواده‌های وزیری به بنو، کراچی، کشورهای حاشیه خلیج فارس یا آن‌سوی مرز گریختند. امروز این قبیله در حال بازسازی خود است و همچنان با دولت بر سر آنچه دولت به آن بدهکار است جدل می‌کند.