اروتیک شاکیا

شاکیاها قبیله‌ای بودند که بودا را به جهان داد، و همین یک واقعیت نام ایشان را طی دو هزار و پانصد سال در بیشتر نقاط آسیا زنده نگه داشته است. سیدهارته گوتاما به‌عنوان یک شاکیا زاده شد، و شاکیامونی، یعنی فرزانه شاکیاها، هنوز همان نامی است که میلیون‌ها بودایی او را با آن می‌خوانند. این قبیله در ترای زندگی می‌کرد، دشت پست و مرطوبی که دشت گنگ به نخستین تپه‌های هیمالیا می‌رسد، و سرزمین آن امروز میان جنوب نپال و ایالت اوتار پرادش هند تقسیم شده است. پایتخت آنان کاپیلاواستو بود، و باستان‌شناسان هنوز بر سر این اختلاف دارند که آیا زیر تیلاوراکوت در نپال قرار دارد یا پیپراهوا آن‌سوی مرز. لومبینی، زادگاه بودا، در فاصله‌ای کوتاه در سوی نپال واقع است.

شاکیاها پادشاهی نبودند. ایشان نظام گانا-سانگها را می‌گرداندند، یک جمهوری مجلسی که در آن سران خانواده‌های کشتریای مالک زمین در تالار شورا گرد می‌آمدند و راجایی را از میان خود برمی‌گزیدند، و این بیشتر به رئیس شباهت داشت تا شاه. این ترتیب در امتداد مرز شرقی جهان ودایی رایج و در درون آن کمیاب بود، و اثری بر نظم رهبانی بودایی گذاشت که شیوه‌های مجلس قبیله‌ای را برای اداره خود به وام گرفت. شاکیاها در سایه کوسالا در غرب زندگی می‌کردند و این رابطه به بدی پایان یافت. سنت بر آن است که شاه کوسالا، ویدودابه، که از شنیدن این‌که مادرش دختر کنیزی بوده که به‌جای بانویی اصیل‌زاده جا زده شده بود خوار شده بود، در زمان حیات بودا کاپیلاواستو را غارت کرد. صندوقچه‌ای آیینی که در سال 1898 در پیپراهوا کشف شد کتیبه‌ای دارد که شاکیاها را مردمی نام می‌برد که سهمی از خاکستر بودا را نگهداری کرده‌اند، و این کهن‌ترین اثر باقی‌مانده از این قبیله به زبان خودشان است.

این نام با شهر از میان نرفت. در دره کاتماندو، شاکیا یک طبقه زنده بودایی در میان نوارها است که اعضایش ادعا می‌کنند از پناهندگان آن قبیله کهن‌اند. ایشان به زبان نپال بهاسا سخن می‌گویند، زبانی چینی-تبتی که هیچ پیوندی با پراکریت هندوآریایی نیاکان ادعایی‌شان ندارد، و در کنار نپالی هم سخن می‌گویند. شاکیاهای نوار از تولد به بهاها و بهی‌ها تعلق دارند، یعنی صومعه‌های حیاط‌دار دره، و هر پسر شاکیا از «باره چوییگو» می‌گذرد، چند روز ترسیم رسمی با سر تراشیده و کاسه گدایی، پیش از بازگشت به زندگی غیرروحانی. ایشان همراه با کاهنان واجراچاریا، طبقه باره را می‌سازند که واجرایانای نوار را برپا نگه می‌دارد. میراث دیگرشان فلز است. کارگاه‌های پاتان بیشتر کسب‌وکارهای خانوادگی شاکیاها هستند که مجسمه‌های مس زراندود بودا را، که صومعه‌ها را از لهاسا تا لس‌آنجلس آراسته‌اند، می‌ریزند و می‌کوبند. در هند، در عوض، این نام خانوادگی در سده بیستم توسط جوامعی در اوتار پرادش گرفته شد که ادعای تبار کشتریایی دارند و برای بسیاری هویتی بودایی، به‌گونه‌ای که شاکیا امروز هم نام یک طبقه صنعتگر است و هم بیانیه‌ای سیاسی.