اروتیک شایقیه

اگر بپرسید شایقیه از کجا آمده‌اند، پاسخ قطعه‌ای از رود است: خمیدگی بزرگ نیل در شمال سودان که تقریباً از کورتی به سمت بالادست و به سوی آبشار چهارم، از کنار مروی و کریما، ادامه دارد. دار الشایقیه نواری باریک و سبز از درختان خرما و مزارع کوچک است که میان آب و صحرای باز فشرده شده و بر تاریخی بسیار کهن نشسته است. کوه جبل برکل، کوه مقدس کوش باستان، و اهرام سلطنتی نوری و الکرو در سرزمین شایقیه قرار دارند. مردمی که امروز در اطراف آن زندگی می‌کنند به عربی سخن می‌گویند، مسلمان سنی‌مذهب هستند، و نام خود را از جدی به نام شایق گرفته‌اند. مانند دیگر قبایل جعلی رود، آنان خود را از نسل عباس، عموی پیامبر، می‌دانند. بیشتر مورخان ایشان را نوبیان ممالک کهن رود می‌دانند که طی چند قرن زبان عربی و اسلام را پذیرفتند.

آنان نام خود را بر اسب ساختند. از اواخر سده هفدهم، شایقیه بر سران عبدلاب که این بخش از رود را برای سلطنت فونج اداره می‌کردند شوریدند. آنان به اتحادیه‌ای مستقل از بخش‌های جنگجو با پادشاهان خاص خود تبدیل شدند که مَک نامیده می‌شدند، و یورش‌های سواره‌نظامشان در سراسر نیل ترسناک بود. این دوره در ۱۸۲۰ پایان یافت، هنگامی که ارتش ترکی-مصری محمدعلی به سمت جنوب لشکر کشید و سواره‌نظام شایقیه را با تفنگ در نزدیکی کورتی درهم شکست. حافظه سودانی زنی را در مرکز آن نبرد قرار می‌دهد: مهیرا بنت عبود، که به خاطر پیش راندن جنگجویان به یاد آورده می‌شود. سپس شایقیه مسیر خود را تغییر دادند. آنان برای حکومت جدید به عنوان سواره‌نظام نامنظم، نیروی پادگانی و گردآورنده مالیات کار کردند و در برابر قیام مهدیه در دهه ۱۸۸۰ در کنار آن ایستادند. این نزدیکی به دولت تا دوران مدرن ادامه یافت. شایقیه همراه با جعلیین و دناقله از جمله مردمان شمالی رود به شمار می‌آیند که از زمان استقلال بخش عمده طبقه سیاسی، نظامی و اداری سودان را تأمین کرده‌اند.

اسلام آنان با طریقت‌های صوفی شکل گرفته و طریقه ختمیه مدت‌هاست که در این منطقه نیرومند است. زیارتگاه‌های گنبددار اولیا و مجالس ذکر بخشی از زندگی روزمره روستایی است. بسیاری از شایقیه اکنون به جای زندگی در کنار نخلستان‌های خانوادگی، در خارطوم، امدرمان یا خلیج فارس ساکن‌اند، اما روستاهای رودخانه‌ای همچنان پایگاه اصلی‌اند و موسیقی نیز همین‌طور. آواز شایقی که بر پایه طنبوره‌ای پنج‌سیم ساخته شده، یکی از بارزترین صداهای منطقه‌ای در سودان است و در عروسی‌ها بلندترین شکل خود را می‌یابد. برخی از مردان و زنان سالخورده هنوز شلوخ دارند، یعنی زخم‌های گونه‌ای که زمانی نسب فرد را در نگاهی آشکار می‌کرد. این رسم تا حد زیادی از میان رفته است.