اروتیک مسیحیان آمازیغ

مسیحیان امازیغ بیش از آنکه یک جامعهٔ واحد باشند، رشته‌ای‌اند که دو بار در تاریخ شمال آفریقا سر برمی‌آورد: نخست در آفریقای رومی، یکی از پایگاه‌های مسیحیت لاتین نخستین، و بار دیگر میان گرویدگان امروزی در کابیلی و مراکش که ایمان را بخشی از گذشتهٔ خودِ مغرب می‌دانند نه چیزی وارداتی. محاکمهٔ شهیدان اسکیلیوم در سال 180 یکی از کهن‌ترین اسناد برجامانده از مسیحیت لاتین را به جا گذاشت. کارتاژ ترتولیان و سیپریان را به کلیسا داد و آگوستین در تاگاست، در الجزایر امروزی، از مادری زاده شد که به‌طور گسترده بربر دانسته می‌شود. آیین‌ها به لاتین برگزار می‌شد، در حالی که روستاها به پونیک و بربری سخن می‌گفتند. پس از آزار دیوکلتیانوس، اسقف‌های نومیدیایی از پذیرفتن اسقف تازه‌ای برای کارتاژ سر باز زدند، زیرا یکی از کسانی که او را تقدیس کرده بود متهم بود که متون مقدس را به مقامات رومی تسلیم کرده است. کلیسای رقیب آنان نام خود را از دوناتوس، سرسخت‌ترین رهبرش، گرفت و در بیشتر سدهٔ چهارم بر نومیدیا تسلط داشت، جایی که بسیاری از شهرها دو اسقف و دو بازیلیکا داشتند. دوناتیست‌ها روحانیتی پاک از همدستی می‌خواستند و هرکس را که از سوی دیگر به آنان می‌پیوست دوباره تعمید می‌دادند. دسته‌های روستایی به نام سیرکومسلیون به جنبش رنگی از خشونت دادند. امپراتوران بارها علیه آن حکم دادند و نشستی در کارتاژ در سال 411، با بیش از 250 اسقف از هر سو و آگوستین در میان سخنگویان کاتولیک، به ممنوعیت آن انجامید. مورخان هنوز بر سر این اختلاف دارند که آیا دوناتیسم صدای مقاومت روستایی آفریقا در برابر روم بود یا در بنیاد، نزاعی بر سر پاکی.

پس از آن حکومت وندال‌ها آمد، سپس بازپس‌گیری بیزانسی و سپس فتح عرب در اواخر سدهٔ هفتم، اما مسیحیت به‌تدریج کمرنگ شد نه اینکه ناپدید شود: پاپ‌ها هنوز در سدهٔ یازدهم دربارهٔ اسقف‌های شمال آفریقا می‌نوشتند، و عموماً گمان می‌رود که آخرین جامعه‌های بومی در دوران موحدین در سدهٔ دوازدهم رو به خاموشی گذاشتند. فصل نوین در زمان حکومت فرانسه آغاز شد، هنگامی که مبلغان آفریقا، که در سال 1868 تأسیس شده بودند، در کابیلی کار کردند و جامعهٔ کاتولیک کوچکی ساختند که خانوادهٔ نویسندگان آمروش را در بر می‌گرفت. از اواخر سدهٔ بیستم، پروتستانتیسم انجیلی سریع‌تر رشد کرده است و بیشتر اعضای کلیسای پروتستان الجزایر کابیلی‌اند. فرمانی در سال 2006 عبادت خارج از اسلام را محدود می‌کند و مقامات از سال 2018 بسیاری از جماعت‌های کلیسا را بسته‌اند. گرویدگان مراکشی بیشتر در خانه‌های خصوصی گرد هم می‌آیند. برای بسیاری از مؤمنان کابیلی، دعا کردن و سرود خواندن به زبان خودشان بخشی از هدف است: راهی برای مسیحی بودن بی‌آنکه از امازیغ بودن دست بکشند.