اروتیک روهینگیاها

روهینگیا مردمی مسلمان در غرب میانمار هستند که بیشترشان در شهرستان‌های شمالی ایالت Rakhine در کرانهٔ خلیج بنگال (Maungdaw، Buthidaung و Rathedaung) زندگی می‌کنند؛ منطقه‌ای که رود Naf آن را از مرز بنگلادش جدا می‌کند. زبان آنان که آن را نیز روهینگیا می‌نامند از خانوادهٔ هندوآریایی است و بیش از هر زبانی در خانوادهٔ تبتی-برمایی، که بر میانمار مسلط است، به گویش‌های چیتاگونگی‌ای نزدیک است که در آن سوی همین رود رایج‌اند. این خویشاوندی زبانی تصادفی نیست. این امر روهینگیا را در لبهٔ شرقی جهان بنگالی‌زبان جنوب آسیا قرار می‌دهد، نه در اکثریت بودایی برمایی‌زبانی که در سوی میانماری اطرافشان را گرفته است، و یکی از دلایل تکرارشونده‌ای است که مقامات خصمانه برای این استدلال به کار برده‌اند که این گروه به محلی که در آن زندگی می‌کند تعلق ندارد.

اسلام آنان سنی و بر مذهب حنفی است که روی قرن‌ها تماس با سلطنت بنگال و شبکه‌های تجاری خلیج بنا شده است. مساجد و مدرسه‌ها در زندگی جمعی محوری‌اند؛ پوشش زنان معمولاً متین است و غالباً روسری را هم دربر می‌گیرد، هرچند سبک‌ها بسته به خانواده و نسل فرق می‌کند. ازدواج و ارث از هنجارهای اسلامی پیروی می‌کنند و نماز جمعه ریتم هفته را سامان می‌دهد؛ ریتمی که حتی در آوارگی دست‌نخورده مانده است.

نقطهٔ عطف تعیین‌کنندهٔ تاریخ اخیر روهینگیا بی‌تابعیتی است. قانون شهروندی میانمار در 1982 روهینگیا را در شمار نژادهای ملی به رسمیت‌شناخته‌شده قرار نداد و بیشترشان را در کشوری که در آن به دنیا آمده بودند بی‌مدرک گذاشت. پس از آن چرخه‌هایی از عملیات نظامی آمد: موج‌های بزرگی در 1978، 1991-92، 2012 و شدیدترین آنها در 2017، که طی آن یک عملیات ارتش میانمار حدود 700,000 نفر را از مرز به Cox's Bazar در بنگلادش راند. اردوگاه‌های آنجا، به‌ویژه Kutupalong، امروز از بزرگ‌ترین استقرارگاه‌های پناهجویان جهان‌اند. جامعه‌های کوچک‌تری در خارج از کشور، در مالزی، عربستان سعودی، پاکستان و هند زندگی می‌کنند و در ایالات متحده و اروپا نیز به‌تدریج بیشتر می‌شوند.

در میان این زمینهٔ تیره، فرهنگ روزمرهٔ روهینگیا آشکارا متمایز است. آشپزی بر برنج، ماهی از خلیج و رودخانه‌ها، خمیرهای ماهی خشک و فلفل تند تکیه دارد و به آشپزخانه‌های چیتاگونگی و بنگالی ساحلی نزدیک‌تر است تا به آشپزخانه‌های برمایی. شعر شفاهی، تلاوت دینی و سنت طولانی آواز محلی، داستان‌هایی را حمل می‌کنند که متون مکتوب، که سرکوب یا نابود شده‌اند، دیگر در خود ندارند. زبان روهینگیا از نظر تاریخی با چند خط نوشته می‌شده است، از جمله خطوطی بر پایهٔ الفبای عربی؛ خط ویژه‌ای به نام Hanifi Rohingya در قرن بیستم ساخته شد و اکنون در کارهای سوادآموزی هم در اردوگاه‌ها و هم در خارج از کشور به کار می‌رود، کاری آرام و عمدی در راه ساختن ملت، از سوی مردمی که دولتی کوشید آنان را محو کند.