اروتیک پایته

قوم پایته تاریخ خود را در نامشان حمل می‌کنند. Pai به معنای رفتن است و te نشانهٔ جمع است، بنابراین این واژه معمولاً به‌صورت «مردمی که رفتند» خوانده می‌شود. این نام خاطرهٔ خانواده‌هایی را زنده نگه می‌دارد که از تپه‌های چین در آنچه امروز میانمار نامیده می‌شود کوچ کردند و در دامنه‌ها و دره‌های مانیپور و میزورام ساکن شدند. بسیاری از تاریخ‌های تباری به چیمنوآی نزدیک تدیم می‌رسند و این منشأ مشترک هنوز اهمیت زیادی دارد. پایته خود را شاخه‌ای از خانوادهٔ گستردهٔ زو می‌دانند و با تدیم، سیمته، زو و وایفی خویشاوندی نزدیک دارند، و بسیاری از آنان زومی را به‌عنوان هویتی گسترده‌تر کنار نام خاص خود به کار می‌برند.

امروز بیشتر پایته‌ها در ناحیهٔ چوراچاندپور در جنوب مانیپور زندگی می‌کنند که شهر اصلی آن را لامکا می‌نامند، و جوامع بیشتری نیز در میزورام وجود دارند. زبان آنان به شاخهٔ کوکی-چین از خانوادهٔ زبانی چینی-تبتی تعلق دارد و چنان به تدیمی نزدیک است که گویندگان این دو زبان با اندک تلاشی یکدیگر را می‌فهمند. بیشتر پایته‌ها برای مدرسه، تجارت و امور دولتی از میزو، میتی یا انگلیسی نیز استفاده می‌کنند، و خود زبان پایته با الفبای لاتین نوشته می‌شود که همراه فعالیت‌های مبلغان مسیحی وارد شد.

مسیحیت در چند نسل زندگی پایته‌ها را دگرگون کرد. پیش از ورود مبلغان در آغاز سدهٔ بیستم، روستاها بر محور رؤسای موروثی، کشاورزی جابه‌جایی در تپه‌ها و کاهنانی سازمان یافته بودند که برای ارواح حاکم بر بیماری و برداشت محصول قربانی تقدیم می‌کردند. اکنون جامعه در اکثریت قاطع پروتستان است، بیشتر باپتیست و پرزبیتری، و در بیشتر مکان‌ها کلیسا پرمشغله‌ترین نهاد است: بخش‌های جوانان، گروه‌های سرود، کمپین‌های امدادرسانی و تقویم عروسی‌ها و تشییع جنازه‌ها را اداره می‌کند. عادات کهن در درون این چارچوب باقی مانده‌اند. نام‌های تباری مانند Guite، Tonsing، Valte و Samte همچنان خویشاوندی را سامان می‌دهند، و رسم کهن lawm، یعنی گروه‌هایی از جوانان که نوبتی در مزرعهٔ یکدیگر کار می‌کردند، در شیوه‌ای که همسایگان برای ساخت خانه یا تشییع جنازه گرد هم می‌آیند ادامه دارد.

دهه‌های اخیر دوره‌ای دشوار بوده‌اند. در سال‌های 1997 و 1998، درگیری میان گروه‌های پایته و تادو-کوکی در اطراف چوراچاندپور صدها نفر را کشت و هزاران نفر را از روستاهایشان آواره کرد، گسستی میان همسایگان نزدیک که هنوز به یاد آورده می‌شود. هنگامی که خشونت قومی در سراسر مانیپور در سال 2023 آغاز شد، لامکا بار دیگر در مرکز آن قرار گرفت. پایته‌ها در شمار جمعیت گستردهٔ کوکی-زو به حساب می‌آیند، در ایالتی که اکنون بر اساس خطوط قومی تقسیم شده است.