اروتیک اودیاها

از یک اودیایی بپرسید چه چیزی این جامعه را به هم پیوند می‌دهد، و پاسخ به احتمال زیاد به خدایی چوبی با چشمانی گرد و بسیار بزرگ مربوط خواهد بود. بیشتر اودیایی‌ها هندو هستند و جگناث، که در معبد بزرگ پوری پرستیده می‌شود، کمتر خدایی دوردست و بیشتر حضوری خانگی است: تصویرش بر دیوار مغازه‌ها و داشبورد تاکسی‌ها دیده می‌شود، آشپزخانهٔ معبدش هر روز هزاران نفر را غذا می‌دهد، و هر تابستان در رته یاترا جمعیتی از سرسپردگان ارابه‌های سر به فلک کشیده‌اش را در خیابان‌ها می‌کشند. پیرامون این چهره مردمی ایستاده‌اند که زبان، کرانه‌ای دریایی و خاطره‌ای دیرینه از کالینگا بودن آنان را به هم پیوند می‌دهد.

سرزمین آنان، اودیشا، در امتداد خلیج بنگال میان بنگال غربی و آندرا پرادش کشیده شده است، با دلتاهای برنج‌کاری در ساحل و تپه‌های جنگلی در درون. زبان اودیایی در شاخهٔ شرقی زبان‌های هندوآریایی در کنار بنگالی و آسامی جای دارد، اما از دیرباز هویت و خط خاص خود را حفظ کرده است، خطی که به حروف گردش شناخته می‌شود. توضیحی رایج این است که کاتبان با قلمی آهنی بر برگ نخل می‌نوشتند و خطوط افقی صاف برگ را پاره می‌کرد. در سال 2014 هند اودیایی را زبانی کلاسیک اعلام کرد و به این ترتیب تاریخ نوشتاری طولانی آن را به رسمیت شناخت.

تاریخ در اینجا بر چند لولا می‌چرخد. جنگ کالینگا، در حدود سال 261 پیش از میلاد، به روایت کتیبه‌های خود آشوکا، این امپراتور پیروز را پشیمان کرد و او را به سوی آیین بودا کشاند. بعدها پادشاهان دودمان گنگای شرقی معبد جگناث و معبد خورشید کونارک را برافراشتند، معبدی که به شکل ارابه‌ای سنگی بر چرخ‌های غول‌پیکر تراشیده شده است. دریانوردان این کرانه زمانی از راه دریا با سری‌لانکا، جاوه و بالی داد و ستد می‌کردند، و در شب ماه کامل کارتیکا خانواده‌ها هنوز پیش از سپیده‌دم قایق‌های کوچکی بر آب رها می‌کنند تا یادشان را زنده نگه دارند، و کاتاک میزبان بازار مکارهٔ بالی جاترا است. در سال 1936 اوریسا به استانی جداگانه تبدیل شد که مرزهایش بر پایهٔ زبان کشیده شده بود، سالگردی که هر سال در 1 آوریل با نام اوتکالا دیباسا گرامی داشته می‌شود، و در سال 2011 این ایالت و زبانش املای کنونی خود، اودیشا و اودیا، را برگزیدند.

در ماه‌های گرم بسیاری از خانواده‌ها پاخالا می‌خورند، یعنی برنج پخته‌ای که در آب خیسانده و اندکی تخمیر می‌شود. اودیشای غربی، که گویش و هویت سمبلپوری در آن نیرومند است، جشن نواخای را برای خوشامد به برنج نو برگزار می‌کند، و ساری‌های ایکات آن، که با گره زدن و رنگ کردن نخ‌ها پیش از بافت نقش می‌گیرند، در جاهایی بسیار فراتر از این منطقه پوشیده می‌شوند. رقص اودیسی از آیین‌های معبدی برآمد، و پسران رقصنده‌ای که گوتیپوا نامیده می‌شوند هنوز با لباس زنانه اجرا می‌کنند. راجا پربا، جشنی سه‌روزه در میانهٔ ژوئن، زمین را همچون زنی در حال آرامش می‌انگارد: شخم‌زدن متوقف می‌شود و دختران لباس نو می‌پوشند و تاب‌بازی می‌کنند. اودیشا همچنین سرزمین ده‌ها قوم آدیواسی است، از جمله کندها و سانتال‌ها؛ بسیاری از آنان در کنار زبان‌های خود به اودیایی نیز سخن می‌گویند، اما همچنان جوامعی متمایز به شمار می‌روند.