اروتیک باوم

باوم‌ها مردمی کوهستان‌نشین در جنوب شرقی بنگلادش هستند. در منطقهٔ کوهستانی چیتاگونگ، دینشان به همان اندازهٔ زبانشان آنان را متمایز می‌کند. بیشتر همسایگانشان بودایی، مسلمان یا هندو هستند، اما باوم‌ها تقریباً همگی مسیحی‌اند و زندگی روستا حول کلیسا سازمان یافته است. بیشترشان در ناحیهٔ بندربان، در اطراف روما، روانگ‌چاری و تانچی زندگی می‌کنند و شمار کمتری نیز در جاهای دیگر این منطقهٔ کوهستانی به سر می‌برند. جوامع خویشاوند آنان در آن سوی مرز، در میزورام در هند و در ایالت چین در میانمار زندگی می‌کنند. در کاربرد بنگالی این نام «بوم» نوشته می‌شود و اسناد استعماری بریتانیا آنان را «بانجوگی» می‌نامیدند.

زبان آنان به شاخهٔ کوکی-چین از زبان‌های چینی-تبتی تعلق دارد و به زبان میزو نزدیک است، و این خود نکتهٔ مهمی دربارهٔ جهتی است که تاریخشان به آن اشاره دارد. بر پایهٔ روایت‌های شفاهی، باوم‌ها از تپه‌های چین در شرق آمده‌اند و پیوندهای فرهنگی‌شان از دیرباز به سوی میزورام بوده است، نه به سوی دشت‌های بنگال. مسیحیت در اوایل قرن بیستم از طریق مبلغان میزو به میان آنان رسید و مدرسه‌ها و خطی بر پایهٔ الفبای لاتین را با خود آورد. از آن زمان کلیسا افزون بر نهاد دینی، به نهاد مدنی اصلی این جامعه نیز تبدیل شده است و بخش بزرگی از زندگی اجتماعی را شکل می‌دهد. باوم‌ها پیش از گرویدن به مسیحیت به جهانی از ارواح پیشکش تقدیم می‌کردند.

باوم‌ها از نظر اجتماعی به دو شاخهٔ اصلی، سونتلا و پانگ‌هاوی، تقسیم می‌شوند و هر یک از طایفه‌هایی نام‌دار تشکیل شده است. روستاها به‌طور سنتی بر بلندی ستیغ‌ها قرار دارند و خانه‌ها بر پایه‌هایی بالاتر از شیب ساخته می‌شوند. خانواده‌ها از دیرباز با جوم، یعنی کشاورزی جابه‌جاشوندهٔ تپه‌ها، روزگار گذرانده‌اند. آنان قطعه‌ای از جنگل را می‌برند و می‌سوزانند، برنج را همراه با ذرت، سبزیجات و پنبه می‌کارند و سپس زمین را سال‌ها رها می‌کنند تا دوباره پوشش گیاهی بیابد. اکنون بسیاری از خانوارها باغ‌های میوه نیز دارند و محصولات نقدی می‌کارند. زنان با دارهای کمری می‌بافند و دامن‌ها و شال‌های دست‌باف هنوز همان لباس‌هایی است که مردم در کلیسا و جشن‌ها می‌پوشند.

گذشتهٔ نزدیک دشوار بوده است. از سال 2022 گروهی مسلح به نام جبههٔ ملی کوکی-چین، که ادعا می‌کند سخنگوی باوم‌ها و مردمان خویشاوند آنان است، در تپه‌های اطراف روما و تانچی با نیروهای امنیتی بنگلادش جنگیده است. عملیات نظامی پس از آن، به‌ویژه پس از سرقت از بانک‌ها در هر دو شهر در سال 2024، به بازداشت‌های فراوانی انجامید. صدها روستایی باوم به میزورام گریختند و در آنجا میان مردمی که به زبانی بسیار نزدیک سخن می‌گویند پناه یافتند. برای جامعه‌ای به این کوچکی، این درگیری زندگی عادی را در همان ناحیهٔ خودشان، از جمله کشاورزی، تحصیل و رفت‌وآمد ساده، مختل کرده است.