اروتیک مونجی

مردم Munji با یک دره و یک زبان تعریف می‌شوند. دره Munjan است، گذرگاهی بلند و باریک در دل رشته‌کوه هندوکش نزدیک سرچشمهٔ رود Kokcha در استان بدخشان افغانستان. زبان، که به آن Munji نیز گفته می‌شود، در همان‌جا گفته می‌شود و تقریباً در جای دیگری گفته نمی‌شود. تنها چند هزار نفر به آن سخن می‌گویند و در میان دری‌زبانانی که بخش عمدهٔ استان را تشکیل می‌دهند، به‌آسانی نادیده گرفته می‌شوند. در خانه، به زبان خودشان، تفاوت آشکار است.

زبان Munji یکی از زبان‌های ایرانی شرقی است. زبان‌شناسان آن را با زبان‌های پامیری شمال آن دسته‌بندی می‌کنند و تنها به‌طور دور با فارسی، زبان امور عمومی افغانستان، خویشاوند است. نزدیک‌ترین خویشاوند آن آن‌سوی کوه‌ها قرار دارد: زبان Yidgha که در دره Lotkuh در چترال پاکستان توسط نوادگان مهاجرانی از Munjan گفته می‌شود. Georg Morgenstierne، زبان‌شناس نروژی، هر دو زبان را در پژوهشی مهم در سال 1938 توصیف کرد و زبان‌شناسان شوروی بعدها دستور زبان و فرهنگ‌لغت مفصلی از Munji منتشر کردند. زبان Munji شکل نوشتاری ثابتی ندارد. بیشتر بزرگسالان همچنین دری را می‌دانند که برای مدرسه، تجارت و دولت به کار می‌برند. Munji زبان خانواده، مزرعه و همسایگان باقی می‌ماند.

مانند بیشتر جامعه‌های پامیری، مردم Munji مسلمانان شیعهٔ اسماعیلی‌اند که آقاخان را امام خود می‌دانند، در استانی که بیشتر مردمش سنی‌اند. اسماعیلیان بدخشان سنت خود را به شاعر و مبلغ سدهٔ یازدهم، ناصر خسرو، می‌رسانند. آرامگاه او در Yamgan در همین استان است و شعرش هنوز وزن عبادی دارد. اینکه هم اقلیت مذهبی‌اند و هم اقلیت زبانی، Munji را به نهادهای اسماعیلی پیوند می‌دهد که تا تاجیکستان و پاکستان گسترده‌اند. همچنین هرگاه دولت کابل با جامعه‌های شیعه خصمانه رفتار کند، آنان را آسیب‌پذیر می‌سازد.

زندگی روزمره از ارتفاع پیروی می‌کند. خانواده‌ها قطعه‌های کوچک آبیاری‌شدهٔ گندم و جو را در یک تابستان کوتاه کشت می‌کنند و با آب شدن برف، گوسفند، بز و گاو را به مرتع‌های بلندتر می‌برند. سپس زمستان‌های بلند را پس از بسته شدن گذرگاه‌ها با برف می‌گذرانند. همان ناحیه معادن Sar-e Sang را در بر دارد، جایی که لاجورد هزاران سال استخراج شده و تا بین‌النهرین و مصر برده شده است. این گوشه از هندوکش پیش از پیدایش نوشتن تجارت دوربرد را تغذیه می‌کرد. دری با هر نسلی که برای مدرسه یا کار می‌رود، جای بیشتری در میان Munji می‌یابد، و این زبان آنجا بیشتر پایدار می‌ماند که خانواده‌ها در دره بمانند.