اروتیک لداخی‌ها

لداخی‌ها مردم بالادست رود سند و دره‌های جانبی آن در منتهی‌الیه شمال هند هستند، جایی که قراقروم و هیمالیا به هم نزدیک می‌شوند و زمین بیابانی سرد است که بیشتر آن در ارتفاعی بالاتر از سه هزار متر قرار دارد. همه‌چیز در این فرهنگ پاسخی به این جغرافیاست: مزارع جو که با کانال‌هایی آبیاری می‌شوند که از آب ذوب یخچال‌ها کنده شده‌اند، فصل رشدی که تنها چند ماه است، یاک و دزو برای شخم، و زمستان‌های بلندی که گردنه‌ها بسته می‌شوند و روستاها به درون خود می‌گرایند. زبان آنان به گروه تبتی تعلق دارد، اما همان تبتی‌ای نیست که در لهاسا صحبت می‌شود. لداخی خوشه‌های همخوانی کهنی را نگه داشته که تبتیِ مرکزی قرن‌ها پیش از دست داده است و نزدیک‌ترین زبان به بالتی و پورگی در سوی کارگیل است، به همین دلیل یک لداخی و یک بالتی می‌توانند از پس گفتگو برآیند، در حالی که گویندهٔ لهاسایی با هر دوی آنها دست‌به‌گریبان است. این زبان با خط تبتی نوشته می‌شود که در محل «بوتی» نامیده می‌شود.

لداخ به مدت حدود نه قرن پادشاهی بودایی مستقلی بود که شاخه‌ای از خاندان سلطنتی تبت بنیان نهاد و آخرین فرمانروایانش نامگیال‌ها بودند که کاخشان هنوز بر لیه مشرف است. بودیسم در اینجا از نوع تبتی است، عمدتاً دروکپا کاگیو و گلوگ، و چهرهٔ منظره را شکل می‌دهد: صومعه‌های سفیدکاری‌شده با آهک بر لبه‌های صخره‌ها، دیوارهای مانی، پرچم‌های دعا و رقص‌های نقاب‌دار چام در جشنوارهٔ هیمیس. در ناحیهٔ کارگیل در غرب، بیشتر ساکنان مسلمان شیعه‌اند و در شهر لیه جامعهٔ آرگون‌ها زندگی می‌کند، جامعه‌ای سنی‌مذهب که از نسل بازرگانان کشمیری و همسران لداخی آنان است. اینکه آیا مسلمانان پوریگپا و بالتی‌ها لداخی به شمار می‌آیند پرسشی است که خود لداخی‌ها پاسخ‌های متفاوتی به آن می‌دهند. ارتش‌های دوگرا در دههٔ 1830 پادشاهی را تصرف کردند و آن را به جامو و کشمیر ملحق کردند. نقش لیه به عنوان گره‌گاه کاروان‌ها میان پنجاب، یارکند و تبت هنگامی از میان رفت که مرزها در میانهٔ قرن بسته شدند. لداخ در سال 2019 قلمرو اتحادیه شد و از آن زمان جنبشی پایدار خواهان ایالت شدن و حمایت قانون اساسی از زمین و مشاغل است.

برخی آداب ویژهٔ لداخ است. لوسار، سال نو، دو ماه پیش از سال نوی تبت برگزار می‌شود، زیرا پادشاهی قرن‌ها پیش آن را زودتر جشن گرفت تا برای یک لشکرکشی زمستانی حرکت کند و کسی آن را به عقب برنگرداند. خانواده‌ها زمانی برای حفظ زمین‌های کشاورزی از تقسیم، چندشوهری برادرانه داشتند، نظامی که در دوره‌ای که هنوز در یاد زندگان است از میان رفت. زنان متأهل در روزهای آیینی پرک را بر سر می‌گذارند، سرپوشی سنگین که ردیف‌هایی از فیروزه بر آن دوخته شده و از مادر به دختر بزرگ می‌رسد. در لداخ سفلی مسابقات تیراندازی با کمان در بهار برگزار می‌شود که در آن چانگ، آبجوی جو، فراوان نوشیده می‌شود، و پولو که از بالتستان وام گرفته شده در لیه و دراس بازی می‌شود. همه گور-گور چا می‌نوشند، چای کره که با هم زدن شور تهیه می‌شود. کوچ‌نشینان چانگپا که در فلات چانگتانگ بز پشمینه را در چراگاه‌های مرتفع می‌چرانند، متمایزترین شاخه‌اند، و زانسکار، نوبرا و شام هر یک لهجه و تقویم جشن ویژهٔ خود را حفظ می‌کنند.