اروتیک کوالیب

کوآلیب‌ها یکی از بسیاری از قومیت‌هایی هستند که زیر نام نوبا گروه‌بندی می‌شوند، و این تفاوت مهم است. نوبا برچسبی است که بیگانگان بر ده‌ها جامعه تپه‌نشین در کردفان جنوبی، سودان، می‌گذارند. این جوامع نه زبان واحدی دارند، نه منشأ واحدی و نه تاریخ واحدی. کوآلیب‌ها در این گروه، قومی متمایز هستند. سرزمین آنان تپه‌های کوآلیب در شرق کوه‌های نوبا است و روشن‌ترین چیزی که آنان را از دیگران جدا می‌کند، زبانی است که در خانه به آن سخن می‌گویند.

این زبان، یعنی کوآلیب، با نام ریره نیز شناخته می‌شود. این زبان به گروه هایبان از زبان‌های کردفانی تعلق دارد که معمولاً شاخه‌ای دورتر از خانواده نیجر-کنگو به شمار می‌آید. از این رو کوآلیب‌ها با همسایگان خود، یعنی موروها، تیراها، اوتوروها و هایبان‌ها، خویشاوندی زبانی نزدیک دارند. دیگر جوامع نوبایی در همین کوه‌ها به زبان‌هایی از خانواده‌های کاملاً نامرتبط سخن می‌گویند و کمتر جایی در آفریقا در منطقه‌ای به این کوچکی این همه تبار زبانی جدا از هم دارد. زبان کوآلیب اسم‌های خود را در طبقاتی جای می‌دهد که با پیشوند نشان داده می‌شوند، همان نظام بنیادینی که در سواحیلی و زولو در جنوب دورتر دیده می‌شود. عربی سودانی زبان دوم است و در مدرسه، تجارت و ارتباط با دولت به کار می‌رود.

زندگی روزمره از دیرباز بر محور کشاورزی می‌چرخید، هم بر تپه‌ها و هم در دشت‌های پایین آن‌ها، با سورگوم به عنوان محصول اصلی. تپه‌ها همچنین جایگاه امنیت بودند: در قرن نوزدهم، یورش‌های برده‌گیری از دشت‌ها، زمین‌های بلند را امن‌ترین جا برای زندگی ساخت. در دوران حکومت بریتانیا، کوه‌های نوبا تحت سیاستی اداره می‌شدند که هدفش حفاظت از آن‌ها در برابر نفوذ عربی و اسلامی از شمال بود. این امر گسترش اسلام را کند کرد و به مبلغان مسیحی پایگاهی داد. امروز کوآلیب‌های مسیحی و مسلمان هر دو وجود دارند و در سراسر کوه‌های نوبا عادی است که یک خانواده اعضایی از هر دو دین داشته باشد. کشتی، ورزشی که بیش از همه با هویت نوبایی پیوند دارد، هنوز مایه افتخار و دلیلی برای گرد آمدن روستاها است.

گذشته نزدیک سخت بوده است. کوه‌های نوبا در جنگ داخلی دوم سودان میدان نبرد بودند، آنگاه که بسیاری از نوباها به شورش به رهبری جنوب پیوستند. یورش‌های دولت در دهه 1990 روستاها را سوزاند و مردم را به اردوگاه‌ها راند. وقتی جنوب سودان در 2011 استقلال یافت، کوه‌ها درون سودان ماندند و جنگ دوباره آغاز شد و بمباران هوایی و موج‌های تازه‌ای از آوارگان را به همراه آورد. آوارگی خانواده‌های کوآلیب را به شهرهای سودان و آن سوی مرزهای آن کشانده است، اما زبان و تپه‌ها همچنان چیزی هستند که آنان را تعریف می‌کنند.