اروتیک جادها

جادها جامعهٔ کوچکی از مردم تبتی‌زبان در ناحیهٔ اوتارکاشی در ایالت اوتاراکند هستند و آنچه آنان را به‌عنوان یک گروه کنار هم نگه می‌دارد، دره‌ای است که بیشترشان دیگر در آن زندگی نمی‌کنند. برای نسل‌ها، روستاهای آنان نلانگ و جادونگ بودند که در بلندی‌های رود جادگنگا، نزدیک مرز تبت، قرار داشتند. آنان از دامداری و تجارت از راه گذرگاه‌های کوهستانی به غرب تبت زندگی می‌کردند و کالا از تپه‌های هند به سوی شمال می‌بردند و در عوض پشم و نمک از فلات دریافت می‌کردند. به معنای ساده کلمه مردمی مرزی بودند: در گفتار و بخش عمده‌ای از آداب تبتی، و با معیشتشان به دو سوی خطی پیوند داشتند که در بیشتر تاریخشان عبور از آن آسان بود.

این وضع با جنگ ۱۹۶۲ میان هند و چین پایان یافت. مرز بسته شد، تجارت تبت متوقف شد و دره نلانگ به منطقه‌ای نظامی تبدیل شد. جادها به پایین‌دست کوچ کردند. امروز بیشترشان سال را میان باگوری، روستایی با خانه‌های چوبی نزدیک هارسیل، و منطقهٔ دوندا نزدیک شهر اوتارکاشی تقسیم می‌کنند، جایی که خانواده‌ها برای زمستان می‌روند. درهٔ قدیمی تنها در سال‌های اخیر و تنها با مجوز برای بازدیدکنندگان باز شده است. مشهورترین یادگار آن گارتانگ گالی است، گذرگاهی چوبی که به صخره‌ای عمودی چسبیده و زمانی تاجران را به سوی تبت می‌برد.

زبانشان که جاد هم نامیده می‌شود به شاخهٔ تبتی خانوادهٔ زبان‌های چینی-تبتی تعلق دارد و آن را از زبان‌های هندوآریایی تپه‌های اطراف جدا می‌کند. بیشتر جادها به زبان هندی هم مسلط‌اند. زندگی دینی همان الگوی دوگانه را نشان می‌دهد. بودیسم تبتی لایهٔ قدیمی‌تر است که در گومپای باگوری و در لوسار، سال نوی تبتی که جامعه همچنان آن را جشن می‌گیرد، دیده می‌شود. عبادت هندو کنار آن و بدون احساس تناقض زیادی برپاست.

پشم همواره محور معیشت جادها بوده است. گوسفند و بز پایهٔ اقتصاد قدیمی بودند و خانوارهای جاد هنوز به پتو، قالی و شال‌های دست‌بافت شهرت دارند. دولت آنان را در شمار بوتیا قرار داده است، یعنی رده‌ای از قبیله‌های فهرست‌شده برای چند قوم مرزی وابسته به تبت در اوتاراکند. جادها هنوز نام و روایت خود را نگه می‌دارند که با دره‌ای گمشده و فرود آمدن از آن شکل گرفته است.