اروتیک گورونسی

گورونسی‌ها بیش از آنکه یک قوم واحد باشند، خوشه‌ای از جوامع خویشاوند هستند که در کمربند سوانایی جایی که بورکینافاسو، غنا و توگو به هم می‌رسند پراکنده‌اند. آنان خانواده زبانی مشترکی دارند، یعنی شاخه گورونسی از زبان‌های گور که خود بخشی از خانواده گسترده‌تر نیجر-کنگو است، و تاریخ طولانی استقرار در سرزمین باز جنوب شاخه‌های رود ولتا را با هم در میان دارند، اما به ندرت از نظر سیاسی متحد بوده‌اند. خود این نام بیشتر از بیرون تحمیل شد، توسط همسایگان و مدیران استعماری، برای توصیف اقوامی که خیلی راحت‌تر خود را کاسنا، نونا، لیله، سیسالا، وینیه یا یکی از ده‌ها شاخه دیگر می‌دانستند. حتی مرز زبانی هم شل است: گویشوران سیسالا در شمال غنا و گویشوران لیله در مرکز بورکینافاسو ممکن است بدون تلاش زیاد نتوانند یکدیگر را بفهمند.

آنچه در کل این خوشه جریان دارد، رابطه‌ای ویژه با زمین و با نیاکانی است که آن را کشت کرده‌اند. بیشتر جوامع گورونسی حول تبارهایی سازمان یافته‌اند که به زیارتگاه‌های بنیان‌گذار زمین پیوند دارند، و کاهن زمین که معمولاً از نوادگان نخستین ساکنان است، اقتدار آیینی بر خود خاک را در دست دارد، اقتداری جدا از هر منصب رهبری. اختلاف بر سر زمین‌های کشاورزی، مرزهای شکار و جای گذاشتن خانه‌های تازه به سنت از طریق این شخص می‌گذرد. این ترتیب به روستاهای گورونسی سیاستی افقی و شهرت‌یافته داده است: دولت‌های نیرومندی در هر سوی آنان شکل گرفتند، موسی در شمال، داگومبا و مامپروسی در جنوب، و گونجا در جنوب‌غربی، اما خود گورونسی‌ها هیچ پادشاهی متمرکز قابل مقایسه‌ای بنا نکردند، و همین آنان را در سده‌های هجدهم و نوزدهم هدف مکرر یورش‌های برده‌گیری کرد، به ویژه در دوران جنگ‌سالار زاباریما، باباتو، در دهه‌های 1880s و 1890s.

دین سنتی در اینجا واقعاً جاری است، نه بازمانده‌ای از گذشته. زیارتگاه‌های زمین، فال‌گیری و آیین‌های مرتبط با تقویم کشاورزی در کنار اسلام و مسیحیت وجود دارند و جایگزین آن‌ها نشده‌اند، و بسیاری از خانواده‌های گورونسی بی‌آنکه مرز میان این نظام‌ها را تناقض بدانند، میان آن‌ها رفت‌وآمد می‌کنند. کاسنا و نونا همچنین فراتر از منطقه به خاطر معماری خاکی نقاشی‌شده مجتمع‌هایی چون تیبله شناخته شده‌اند، جایی که زنان دیوارهای بیرونی را با طرح‌های هندسی سیاه، سفید و زرد خاکی می‌آرایند که پیش از هر فصل خشک تجدید می‌شود. این نقش‌ها به معنای سست واژه تزیینی نیستند، بلکه به کیهان‌شناسی، تبار و کار حفاظتی‌ای اشاره دارند که از خانه انتظار می‌رود انجام دهد.