اروتیک شربرو

شربروها نام خود را از جزیره‌ای دراز و کم‌ارتفاع گرفته‌اند که در برابر سواحل جنوبی سیرالئون قرار دارد، و نیز از خورهای لب‌شور و آبراهه‌های حرا که از آن به سوی داخل کشیده می‌شوند. آنان به همان اندازه مردم آب‌اند که مردم خشکی: ماهی‌گیر، نمک‌ساز، قایق‌ساز و بازرگانانی که قرن‌ها تجارت ساحلی میان مناطق داخلی و هر کشتی‌ای را که از قضا در دریا لنگر انداخته بود بر عهده داشتند. این موقعیت از قرن پانزدهم به بعد آنان را به نخستین واسطه‌ها با بازدیدکنندگان پرتغالی، هلندی و انگلیسی بدل کرد و دنباله‌ای بلند از خانواده‌های شربرو با تبار مختلط به جا گذاشت که نام‌های خانوادگی اروپایی مانند کاولکر، تاکر و کلیولند دارند و هنوز امروز در قلمروهای سرداری برجسته‌اند.

زبان آنان به شاخه مل در گروه آتلانتیک خانواده نیجر-کنگو تعلق دارد و از این رو با تمنه و بولوم خویشاوند است نه با منده، همسایه بزرگ‌تر داخلی که پیوسته به قلمرو شربرو دست‌اندازی کرده است. امروز شربرو را جمعیتی نسبتاً اندک سخن می‌گویند (بسیاری از کسانی که تبار شربرو دارند نخست با زبان منده یا کریو بزرگ می‌شوند) و این زبان به‌طور فزاینده در شمار زبان‌های در خطر انقراض طبقه‌بندی می‌شود. این زبان با بیشترین اطمینان در خود جزیره شربرو و در ناحیه بونته زنده مانده است. بولوم‌های اصلی در شمال از نظر زبانی و تاریخی آن‌قدر به شربروها نزدیک‌اند که منابع قدیمی‌تر گاه این دو را شاخه‌های یک گروه واحد می‌شمارند.

زندگی دینی هنوز بر محور انجمن‌های تشرّفی کهن‌تر می‌چرخد، نه گرد مسجد یا کلیسا، حتی جایی که اسلام و مسیحیت بر روی آن لایه‌لایه نشسته‌اند. انجمن پورو برای مردان و انجمن سانده (که در محل اغلب بوندو نامیده می‌شود) برای زنان همچنان نهادهایی‌اند که ورود به بزرگسالی را نشان می‌دهند، اختلافات را سامان می‌دهند و اقتدار آیینی بر زمین را در اختیار دارند. سانده به‌ویژه از آن رو قابل توجه است که یکی از معدود سنت‌های غرب آفریقاست که در آن خود زنان نقاب‌های روح انجمن را می‌تراشند و بر چهره می‌گذارند: نقاب کلاه‌خودی‌شکلِ سووی با سطحی سیاه و براق و گردنی حلقه‌حلقه. تکریم نیاکان، ارواح آب که به رودخانه‌ها و دریای باز پیوند دارند، و مجموعه‌ای از دانش انجمن‌های سری که در جنگل‌های ویژه دوره انزوای آیینی منتقل می‌شود، سال معنوی را بیش از هر تقویم وارداتی ساختار می‌دهند.

از نظر سیاسی، شربروها از طریق قلمروهای سرداری عالی با خاندان‌های فرمانروای موروثی سازمان یافته‌اند؛ نظامی که از دوره استعمار جان به در برد و، گاه به‌دشواری، در نظام حکومت محلی سیرالئون امروزی ادغام شد. جنگ داخلی دهه 1990 و اوایل دهه 2000 ضربه‌ای سخت به جنوب ساحلی زد و مهاجرت به فری‌تاون و خارج از کشور را شتاب بخشید، اما جزیره شربرو همچنان مرکز فرهنگی است و قلمروهای سرداری آنجا همچنان لنگرگاه هویت برای شتاتی‌اند که اکنون بسیار فراتر از خور گسترده شده است.