اروتیک چیتراگوپتاونشی کایاستا

کایست‌های چیتراگوپتاوانشی بیش از یک سرزمین، در یک نیا و یک حرفه شریک‌اند. نسب خود را به چیتراگوپتا می‌رسانند، آن دبیر الهی که برای یاما، خدای مرگ، حساب هر زندگی انسانی را ثبت می‌کند. در بیشتر تاریخ ثبت‌شده‌شان، روی زمین تقریباً همان کاری را کرده‌اند که او در جهان پس از مرگ می‌کند: دفتر نگه داشته‌اند. یکی از روایت‌های سنتی می‌گوید که چیتراگوپتا از بدن براهما، یا کایا، بیرون آمد، و این داستان اغلب برای توضیح نام آورده می‌شود. گفته می‌شود دوازده پسر او دوازده تیره را بنیان نهادند که نام‌هایشان هنوز به‌عنوان نام خانوادگی به کار می‌رود: سریواستاوا، ماتور، ساکسنا، نیگام، بهاتناگار، آستانا، کارن و بقیه.

آنان در منطقهٔ هندی‌زبان شمال هند زندگی می‌کنند، بیشترین تراکم را در اوتار پرادش و بیهار دارند و ریشه‌های ژرفی در مادیا پرادش، راجستان، جهارکند و دهلی دارند. هندی زبان مشترک آنهاست، در کنار گویش‌های منطقه‌ای مانند آوادهی و بهوجپوری، و میتیلی در میان خانواده‌های کارن میتیلا. اما برای قرن‌ها زبانی که بیشترین اهمیت را داشت فارسی بود. زیر فرمانروایی حاکمان مسلمان شمال هند، به‌ویژه مغولان، کایست‌ها در دفاتر مالیاتی و دبیرخانه‌های سلطنتی به‌عنوان کاتب، حسابدار و دبیر کار می‌کردند. فارسی و سپس اردو به میراث خانوادگی بدل شد. عنوان‌های منشی و لالا هنوز از آن دوره به این جامعه چسبیده‌اند، و نفوذ فارسی بر سفره هم دیده می‌شود: آشپزخانه‌های کایست‌ها به غذاهای گوشتی‌شان معروف‌اند.

وقتی حکومت استعماری کارهای اداری‌اش را به انگلیسی برد، این جامعه هم همراهش رفت. مدرسهٔ کایستا پاتشالا را در الله‌آباد در سال 1873 بنیان گذاشت و پسرانش را به حرفه‌های حقوق، تدریس، روزنامه‌نگاری و خدمات دولتی فرستاد. همان دوران بحثی بر سر رتبه هم به راه انداخت. مأموران سرشماری و دادگاه‌ها در این‌باره که کایست‌ها در نظام ورنا کجا قرار می‌گیرند اختلاف داشتند، و انجمن‌های کاستی برای جایگاه کشتریا پافشاری کردند. قرن بیستم فهرست بلندی از نویسندگان و چهره‌های عمومی از این خانواده‌ها پدید آورد، از جمله رمان‌نویس پریمچند و نخست‌وزیر لال باهادور شاستری که هر دو در خانواده‌های سریواستاوا متولد شدند.

از نظر دینی آنان هندوهای جریان اصلی‌اند، با یک روز که تنها به کایست‌ها تعلق دارد. دو روز پس از دیوالی، در همان تاریخ بهای دوج، خانواده‌ها چیتراگوپتا پوجا را برگزار می‌کنند که کالام داوات پوجا نیز خوانده می‌شود. قلم‌ها، دوات‌ها و دفترهای حساب در برابر این ایزد گذاشته می‌شود و صفحه‌ای که درآمد و هزینه‌های خانواده را فهرست می‌کند، یا دعایی نوشته‌شده، تقدیم می‌شود. بسیاری از خانواده‌ها از دیوالی تا پایان پوجا قلم‌هایشان را کنار می‌گذارند. آن دوازده تیره زمانی بیشتر در درون خود ازدواج می‌کردند، قاعده‌ای که بسیار سست شده است. امروزه این جامعه بیشتر شهری و حرفه‌ای است و دفتر ثبت، بیش از آنکه شغل باشد، داستانی خانوادگی است.