اروتیک بالکارها

بالکارها یک قوم کوهستانی ترک‌زبان در مرکز قفقاز هستند که در دره‌های بلند ساکن‌اند؛ دره‌هایی که از کوه البروس به سمت شمال امتداد می‌یابند و به جمهوری روسی کاباردینو-بالکاریا می‌رسند. آنان این جمهوری را با کاباردین‌ها تقسیم می‌کنند؛ قومی چرکس که زبانش به خانواده‌ای کاملاً متفاوت تعلق دارد. این ترکیب را مدیران شوروی برقرار کردند و از آن زمان سیاست محلی را شکل داده است. روستاهای بالکار در امتداد پنج دره‌ی رودخانه‌ای جمع شده‌اند: بکسان، چگم، چرک، خولام-بزنگی و باشخی. جامعه‌های سنتی نام‌گذاری‌شده، یعنی ملکار، بزنگی، خولام، چگم و بکسان، با این دره‌ها مطابقت دارند و هنوز در شیوه‌ی جایگاه‌دهی بالکارها به یکدیگر وزن دارند.

از نظر زبانی، بالکارها همراه با قاراچای‌ها به زبانی از شاخه‌ی قیپچاق ترکی سخن می‌گویند که تقریباً یکسان است؛ این دو معمولاً یک قوم در نظر گرفته می‌شوند که به‌واسطه‌ی یک مرز اداری میان دو جمهوری تقسیم شده‌اند. نزدیک‌ترین خویشاوندان دورتر آنان قومیق‌ها و گویش‌های تاتارهای کریمه‌اند، نه ترکی اوغوزی که بیشتر غربی‌ها با واژه‌ی «ترکی» به یاد می‌آورند. قرن‌ها زندگی در میان اوستی‌های ایرانی‌زبان و چرکس‌های شمال‌غربی قفقاز، واژگان را پر از وام‌واژه کرده است. لایه‌ی دینی پیش از اسلام، شامل اصطلاحات پرستش آسمان، ارواح کوهستانی و شخصیت تیری، در اصطلاحات و شعر عامیانه باقی مانده است، مدت‌ها پس از آنکه اسلام سنی، که به‌طور جدی تنها در قرن‌های هجدهم و نوزدهم رسید، به دین رسمی عمومی تبدیل شد.

رویداد تاریخی بنیادین، تبعید 8 مارس 1944 است، زمانی که NKVD استالین کل جمعیت بالکار را بر قطارهایی به سوی آسیای مرکزی سوار کرد، به اتهام همکاری با ورماخت. نزدیک به یک‌چهارم آنان در مسیر یا در سال‌های نخست تبعید جان باختند. در سال 1957 اجازه‌ی بازگشت یافتند و تاریخ تبعید همچنان روز سوگواری عمومی است. بالکارهای مسنی که در قزاقستان یا قرقیزستان بزرگ شدند و در کودکی به روستاهای نیمه‌خالی بازگشتند هنوز زنده‌اند؛ این حافظه‌ای تازه است، نه فولکلور.

فرهنگ روزمره نشانه‌های کوچ‌نشینی دامی در ارتفاع بالا را دارد: گوسفند و نژاد اسب بومی مقاوم، پنیرهای سفت، ردای نمدی و کلاه بلند «پاپاخا»، و قواعد سخت میهمان‌نوازی (نامیس) که با همسایگان قفقازی مشترک است. برج‌های سنگی مسکونی هنوز در دره‌های بالای چرک و چگم برپاست، برخی به دست تیره‌ها ساخته شده و برخی دفاعی‌اند. عروسی‌ها، تشییع جنازه‌ها و نام‌گذاری کودک هنوز مناسبت‌هایی‌اند که در آن‌ها ساختار قدیمی روستا، یعنی ریش‌سفیدان، خویشاوندان سببی و تعهدات داماد، آشکارا بر هر آنچه دولت کوشیده بر آن تحمیل کند، برتری دارد.