اروتیک اوروم‌ها

اوروم‌ها یونانیان ارتدوکسی‌اند که به زبانی ترکی سخن می‌گویند و دو قرن است که این موضوع را برای مردم توضیح می‌دهند. در روستاهای شمال دریای آزوف، آنان در کنار رومئی‌ها زندگی می‌کنند که آن‌ها هم یونانی‌اند، از کریمه در همان کاروان و در همان سال جابه‌جا شدند و به گویشی یونانی سخن می‌گویند که با خود به شمال آوردند. این دو جامعه جز به زبان روسی نمی‌توانند با هم گفت‌وگو کنند. نام خودشان این شکاف را ثبت کرده است: اوروم همان شکلی است که «روم» در دهان ترک‌زبانان به خود می‌گیرد، و روم، یعنی رومی، در واژگان عثمانی و کریمه‌ای به رعیت کلیسای بیزانس کهن گفته می‌شد. زبان از میان رفت و ایمان ماند، و همین ایمان بود که تعیین می‌کرد همه چگونه شمرده شوند. دو جمعیت متمایز اوروم وجود دارد که از نظر زبانی یکی نیستند. اوروم‌های آزوف به گونه‌ای قپچاقی سخن می‌گویند که به تاتاری کریمه نزدیک است. اوروم‌های تسالکا که پس از جنگ روس و عثمانی در سال‌های 1828 و 1829 از ارزروم، کارس و گومیشخانه به ارتفاعات تریالتی در جنوب گرجستان آمدند، به گونه‌ای اوغوزی سخن می‌گویند که به ترکی آناتولی نزدیک است. هر دو گروه ترکی خود را، اگر اصلاً می‌نوشتند، با حروف یونانی می‌نوشتند، همان عادتی که کارامانلی‌های مرکز آناتولی داشتند.

جامعه آزوف آغاز تاریخ خود را سال 1778 می‌داند، زمانی که کاترین دوم خانات کریمه را از مسیحیانش تهی کرد و صنعتگران و مالیات‌دهندگانش را نیز همراه آنان برد. یونانیان و ارمنیان در اواخر پاییز به رهبری متروپولیت ایگناتیوس به سوی شمال راه افتادند، هزاران نفر در زمستان نخست در دشت باز جان سپردند، و بازماندگان ماریوپل و حلقه‌ای از روستاها را بنا کردند که به نام مکان‌های کریمه‌ای که ترک کرده بودند نامیده شدند: استاری کریم، مانگوش و یالتا. زندگی روستایی پاناییر، یعنی جشن قدیس حامی، را نگه داشت که بیشتر با مسابقه‌های کشتی و سفره‌های دراز همراه است تا با هر چیز موقر و آیینی، و آشپزخانه چیر چیر را نگه داشت، پیراشکی گوشتی سرخ‌شده‌ای که یونانی آزوف پیش از هر چیز آن را از آن خود می‌نامد. قرن بیستم به روال معمول از راه رسید: تشویق کوتاه شوروی از آموزش یونانی در دهه 1920، سپس «عملیات یونانی» سازمان NKVD در سال‌های 1937 و 1938 که معلمان، نویسندگان و کشیشانی را که می‌توانستند زبان را پیش ببرند تیرباران یا زندانی کرد. امروز بیشتر سالخوردگان به زبان اوروم سخن می‌گویند. روستاهای تسالکا پس از 1991، زمانی که اقتصاد گرجستان فروپاشید، با مهاجرت به یونان خالی شدند. روستاهای آزوف در درون منطقه جنگی دونتسک قرار دارند و ماریوپل، شهری که نیاکانشان بنیاد نهادند، در سال 2022 در پیرامونشان ویران شد.