اروتیک آوارها

آوارها بزرگ‌ترین قوم از حدود سی قوم بومی داغستان‌اند و در نواحی کوهستانی‌ای متمرکز هستند که در امتداد ستون فقرات شرقی قفقاز بزرگ کشیده شده‌اند، پیش از آن‌که زمین به‌سوی دریای خزر شیب پیدا کند. سرزمین اصلی آن‌ها سرزمینی عمودی است: دره‌های تنگ، روستاهای سنگی که روی طاقچه‌های صخره‌ای قرار گرفته‌اند، و چراگاه‌هایی که بالاتر از خط درختان می‌روند، و این جغرافیا تقریباً همه‌ی چیزهای دیگر درباره‌ی آن‌ها را شکل داده است. آواری زبانی از خانواده‌ی قفقازی شمال‌شرقی است، بخشی از خانواده‌ای کوچک و فشرده که هیچ‌جای دیگر روی زمین یافت نمی‌شود و با زبان‌های روسی، ترکی یا هندواروپایی بی‌ارتباط است. در درون این خانواده، آواری در رأس شاخه‌ی آواری-آندی قرار دارد، همراه با مجموعه‌ای از زبان‌های بسیار نزدیک به هم (آندی، آخواخ، کاراتا و دیگران) که در دره‌های همسایه سخن گفته می‌شوند و اغلب برای مقاصد سیاسی و ادبی زیر چتر آواری دسته‌بندی می‌شوند، هرچند گویشورانشان همیشه با این دسته‌بندی موافق نیستند.

آن‌ها مسلمانان سنی‌مذهب‌اند و قرن‌هاست که چنین‌اند، اما بافت این اسلام ویژه است. طریقه‌های صوفی نقشبندیه و قادریه در قرن‌های هجدهم و نوزدهم در کوهستان ریشه‌ای عمیق دواندند و با حقوق عرفی کهن‌تر، یعنی ادات، درآمیختند تا فرهنگ دینی‌ای بسازند که هم سخت پایبند به دین است و هم به‌شدت محلی، به روستا و تبار گره خورده و از طریق شیخ‌ها و ریش‌سفیدان میانجی‌گری می‌شود، نه از راه روحانیان دوردست. جنگ قفقاز (1817-1864) نقطه‌ی عطف تاریخ جدید آن‌هاست: امام شامل، که آوار بود، مقاومت مردمان کوهستان در برابر گسترش امپراتوری روسیه را به مدت ربع قرن رهبری کرد، و شکست نهایی، که کوچ‌های اجباری گسترده و مهاجرت به امپراتوری عثمانی در پی آن آمد، هنوز شیوه‌ی روایت آوارها از خودشان را رنگ می‌زند. امروز جامعه‌ی آواری قابل توجهی در ترکیه زندگی می‌کند که از همان مهاجران برآمده‌اند.

زندگی روزمره در کوهستان همواره بر پایه‌ی قواعد سختگیرانه‌ی میزبانی، آبرو و تعهد میان تیره‌ها (توخوم) جریان داشته است، و هرچند جمع‌سازی کشاورزی در دوران شوروی و مهاجرت پس از شوروی به ماخاچ‌قلعه و داخل روسیه بسیاری از آول‌های قدیمی را خالی کرده‌اند، این قواعد همراه مردم سفر کرده‌اند. آوارها به خاطر سنت رزمی‌ای شناخته می‌شوند که مدت‌ها پیش از شامل وجود داشته است: خانات تاریخی آواریا در خونزاخ قرن‌ها قدرتی منطقه‌ای بود. آن‌ها همچنین به خاطر سنتی ادبی شناخته می‌شوند: رسول حمزاتوف، شاعر قرن بیستم که به زبان آواری می‌نوشت و برخی از بهترین مترجمان دوران خود او را به روسی ترجمه کردند، در سراسر فضای پیشین شوروی خوانده و نقل می‌شود. به‌طور خلاصه، آوار بودن یعنی تعلق داشتن به زبانی کوچک با حافظه‌ای بلند.