اروتیک آیراموئیست‌ها

آیرامویسه‌ت‌ها فنلندی‌هایی هستند که نامشان مانند نشانی برای بازگشت عمل می‌کند. این نام به آیراپا اشاره دارد، بخش کلیسایی کهنی در برزخ کارلیا. نیاکانشان آن‌جا را ترک کردند و به سوی جنوب و به اینگریا رفتند، سرزمینی هموار و جنگلی در انتهای شرقی خلیج فنلاند که امروز سن‌پترزبورگ در آن قرار دارد. ساواکوت‌ها که پرجمعیت‌تر بودند و نیاکانشان از ساووی آمده بودند، شاخه بنیان‌گذار دیگر فنلندی‌های اینگریا بودند. برای قرن‌ها، یک روستایی در اینگریا دقیقاً می‌دانست به کدام شاخه تعلق دارد. این کوچ پس از معاهده استولبوو در سال ۱۶۱۷ رخ داد، زمانی که سوئد اینگریا را از روسیه گرفت. بخش بزرگی از جمعیت ارتدوکس به روسیه رفت و مهاجران لوتری از استان‌های فنلندی سوئد به زمین خالی آمدند. پطر کبیر بعدها سرزمین را پس گرفت و پایتخت جدید خود را در میانه آن ساخت، اما روستاهای فنلندی سر جای خود ماندند: روستاهایی لوتری و فنلندی‌زبان در دروازه‌های شهر امپراتوری روسیه. آیرامویسه‌ت‌ها از همسایگان ساواکوتی خود در گویش، پوشش و عادت متفاوت بودند. گفتارشان از گویش‌های جنوب‌شرقی فنلندی در برزخ پدید آمد، در حالی که ساواکوت‌ها ویژگی‌های ساووئی را با خود آورده بودند. هر دو گروه فنلندی حرف می‌زدند، زبانی فینیک از خانواده اورالی، در منطقه‌ای که با گویندگان زبان‌های نزدیک ایژوری و وتیک و، به‌طور فزاینده، با گویندگان روسی آن را شریک بودند. آیرامویسه‌ت‌ها به شاخه محافظه‌کارتر شهرت داشتند و لباس و عادات کهن‌تر را مدت بیشتری حفظ کردند. زندگی کلیسایی لوتری ریتم سال را تعیین می‌کرد، از کلاس‌های تأیید تا جشن‌های کلیسایی.

قرن بیستم تقریباً آنان را به عنوان یک جامعه جداگانه از میان برد. جمع‌سازی کشاورزی شوروی در اوایل دهه ۱۹۳۰ به تبعید خانواده‌های کشاورز انجامید. در اواسط این دهه مناطق مرزی از فنلندی‌ها تخلیه شدند و تا پایان آن، مدارس فنلندی‌زبان و کلیساهای لوتری اینگریا بسته شده بودند. در جریان جنگ جهانی دوم، فنلندی‌های بخشی از اینگریا که در اشغال آلمان بود به فنلاند منتقل شدند. بیشتر آنان پس از ۱۹۴۴ به اتحاد شوروی بازگردانده شدند و از بازگشت به خانه منع شدند، و خانواده‌ها در سراسر کارلیا و استونی تا سیبری و آسیای مرکزی پراکنده شدند. امروز خط مرزی میان آیرامویسه‌ت‌ها و ساواکوت‌ها بیشتر در حافظه خانوادگی، در مجموعه‌های لباس محلی و در کار انجمن‌های فرهنگی اینگریایی زنده است. بسیاری از نوادگان با زبان روسی بزرگ شدند و ده‌ها هزار نفر در قالب مهاجرت بازگشتی که از ۱۹۹۰ آغاز شد به فنلاند رفتند. کلیسای انجیلی لوتری احیاشده اینگریا جماعت‌هایی را در سراسر سرزمین کهن بازگشایی کرده است.