اروتیک اسلواک‌ها

اسلواکی‌ها مردمی اسلاو غربی‌اند که هویتشان در سایه‌ی درازِ همسایگان بزرگ‌ترشان (چک‌ها در غرب، مجارها در جنوب و لهستانی‌ها در شمال) شکل گرفته است و ملیت نوین‌شان به‌طرز غیرعادی تازه است. اسلواکی تنها در سال 1993، پس از فروپاشی مخملی چکسلواکی، به کشوری مستقل بدل شد و پیش از آن، سرزمین‌های اسلواکی حدود هزار سال در چارچوب پادشاهی مجارستان به سر برده بودند. این فرمانروایی طولانی مجارها واقعیت محوری تاریخ اسلواکی است: دهقانان را روستانشین نگه داشت، اشراف را تا حدی مجارزده کرد و زبان را تا جنبش بیداری ملی قرن نوزدهم از دستگاه اداری دور نگه داشت، یعنی زمانی که شخصیت‌هایی چون Ľudovít Štúr زبان ادبی اسلواکی را بر پایه‌ی گویش‌های مرکزی تدوین کردند.

خود کشور کوچک است و تا حد زیادی عمودی. رشته‌کوه‌های کارپات در قالب مجموعه‌ای از رشته‌ها از میان بخش شمالی می‌گذرند؛ تاترای بلند بخش چشم‌گیر آن‌اند، اما بیشتر خاک اسلواکی تپه‌ها، دره‌های رودخانه‌ای و مرتفعات چراگاهی است، نه قله‌های آلپی. رود دانوب از کنار لبه‌ی جنوبی نزدیک براتیسلاوا می‌گذرد، شهری که به‌طرزی ناجور به مرزهای اتریش و مجارستان نزدیک است، در حالی که نیمه‌ی شرقی پیرامون کوشیتسه از دیرباز رو به روتنیا و دشت مجارستان داشته است. هویت منطقه‌ای همچنان قوی است: یک زاهوراک از دشت‌های غربی، یک گورال کوهستانی از نزدیکی مرز لهستان و یک شرقی از شاریش هر کدام به گویش‌هایی به‌وضوح متفاوت سخن می‌گویند، و جوامع مهاجر (اسلواکی‌های وویودینا در صربستان، اجتماعات لوتری در استان بکش مجارستان و اسلواکی‌های شهرهای فولادی پنسیلوانیا و اوهایو) گویش‌ها و شیوه‌های فولکلوریِ کهن‌تری را نگه داشته‌اند که در وطن نرم شده‌اند.

زبان اسلواکی تا حد زیادی با چکی متقابلاً فهمیدنی است، اما دستور زبان ویژه‌ی خود، خوشه‌های همخوانیِ نرم‌تر و نظام واکه‌ای کامل‌تری دارد؛ این زبان پل زبانی میان اسلاوی غربی و جنوبی به شمار می‌رود. کاتولیسم رومی آیین غالب است و بیش از سیاست، تقویم را شکل می‌دهد: بازارهای روستایی در روزهای قدیسان، جشن نام‌روزها که از جشن تولد مهم‌ترند، و آیین šibačka در دوشنبه‌ی عید پاک، که در آن پسران روی زنان آب می‌ریزند و با ترکه‌های بافته‌شده‌ی بید به آرامی به آنان می‌زنند. اقلیت لوتری که از نظر تاریخی در مناطق مرکزی متمرکز بوده، وزنی فرهنگی بیش از اندازه‌ی جمعیتش دارد: بخش بزرگی از جنبش ادبی و آموزشی قرن نوزدهم از ژیمنازیوم‌های پروتستان برخاست. جماعت‌های کاتولیک یونانی و ارتدوکس در شرق پابرجا مانده‌اند. سنت موسیقی محلی (فلوت‌های اورتون fujara، آواز چندصدایی زنان و انواع نی‌انبان مرتبط با کمربند شبانی کارپات) جدی گرفته می‌شود، نه آن‌که همچون نوستالژی با آن رفتار شود.