اروتیک مجارها

مجارها در گوشه‌ی خود از اروپا از نظر زبانی یک استثنا هستند. آنان از هر سو احاطه شده‌اند با گویندگان زبان‌های اسلاوی، ژرمنی و رومانسی، و به زبانی اورالی سخن می‌گویند که نزدیک‌ترین خویشاوندان جدی آن، مانسی و خانتی، در غرب سیبری گفتگو می‌شود، و تنها خویشاوند بزرگ آن در اروپا زبان فنلاندی است که خود نیز خویشاوندی دور است. غرابت ساختاری واقعی است: دستور پیوندی، هماهنگی واکه‌ای، حدود هجده حالت دستوری بسته به شیوه‌ی شمارش، و اصلاً جنس دستوری ندارد. جمله‌ی مجاری که برای گوش آلمانی یا اسلواکی ساخته شده باشد مانند این است که رمزگذاری شده باشد.

زادگاه اصلی حوضه‌ی کارپات است، فلاتی مسطح و درون‌بوم که رودخانه‌ها آن را بریده‌اند و کوه‌ها آن را احاطه کرده‌اند، و اتحادیه‌ی قبیله‌ای ماگیار در پایان سده‌ی نهم پس از مهاجرتی طولانی از دشت‌های استپی در آن ساکن شد. جغرافیای این حوضه اهمیت دارد: در میانه باز است و در لبه‌ها دیواره دارد، و از این رو از لحاظ تاریخی ورود به آن آسان و خروج سالم از آن دشوار بوده است. حمله‌ی مغول در 1241، اشغال عثمانی که پادشاهی را برای یک‌ونیم قرن به سه بخش تقسیم کرد، سده‌های حکومت هابسبورگ، و سرانجام پیمان تریانون در 1920 که حدود دو سوم پادشاهی تاریخی را جدا کرد، نقاط عطفی هستند که هر کسی که در مدرسه‌ی مجارستان بزرگ شده باشد بی‌درنگ می‌تواند نام ببرد. به‌ویژه تریانون هنوز نقشه را تعیین می‌کند: سکلرهای شرق ترانسیلوانیا، چانگوهای پراکنده‌تر به سمت شرق در مولداوی رومانی، مجارهای فلویدک در جنوب اسلواکی، مجارهای ووییودینا، و مجارهای زیرکارپات در اوکراین. اینان دیاسپورای به معنای معمول نیستند، بلکه جماعت‌هایی هستند که در جای خود ماندند در حالی که مرز جابه‌جا شد.

زندگی مذهبی بیشتر کاتولیکی است، با اقلیت قابل توجه کالونیستی که عمدتاً در شرق متمرکز است، دِبرسن چهارصد سال است که «رم کالونیستی» نامیده می‌شود، و اقلیتی کوچک‌تر لوتری که بیشتر در شمال و در میان پالوچ‌ها زندگی می‌کنند. اصلاح‌گری دینی در این سرزمین ریشه‌ای غیرعادی عمیق یافت، برای کشوری که در مجموع کاتولیک شد، و این شکاف هنوز در خصلت منطقه‌ای دیده می‌شود. یاش‌ها، فرزندان گروهی آلانی‌زبان با زبان ایرانی که در دوران میانه جذب شدند، و پالوچ‌های ارتفاعات شمالی، گویش‌ها و سنت‌های عامیانه‌ی متمایزی را حفظ کرده‌اند، هرچند تفاوت‌های زبانی باریک‌تر از گذشته‌اند.

در عمل، مجارها تمایل دارند به خود زبان هویت قوی پیدا کنند، بیشتر از دولت، و بیشتر از کلیسا. این چیزی است که از هر تقسیمی جان سالم به در برد، و چیزی است که باید در جوامعی بیرون از مرزهای کنونی فعالانه حفظ شود، جایی که آموزش به زبان مجاری پرسشی سیاسی تکرارشونده است نه امری حل‌شده.