اروتیک بلغارهای ولگا

بلغارهای ولگا قوم ترک‌تبار سده‌های میانه بودند که در جایی زندگی می‌کردند که رود کاما به ولگا می‌پیوندد، یعنی در آنچه امروز تاتارستان و مناطق همجوار آن در روسیه است. آنان از حدود سده هشتم در آنجا زیستند تا آنکه در مردمانی که بعدها تاتارهای قازان و چوواش خوانده شدند، ادغام شدند. آغازشان به‌عنوان شاخه‌ای جداشده از قبایل بلغار در استپ‌های پونتیک بود. هنگامی که آن کنفدراسیون در سده هفتم از هم پاشید، یکی از دسته‌ها به سوی غرب و تا رود دانوب رفت و آنچه را بنیان نهاد که بعدها بلغارستانِ اسلاوی‌زبان شد. دسته‌های دیگر در امتداد ولگا به سوی شمال و به سرزمین جنگل‌دشت رفتند که پیش‌تر مردمان فینو-اوگری در آن زندگی می‌کردند. این دو گروه نام مشترکی داشتند و جز آن چیزی مشترک نداشتند.

رود، آنان را ثروتمند کرد. مدتی به خزرها خراج می‌دادند، اما بازارهایشان جایی بود که پوست‌ها، عسل، موم و اسیران جنگل‌های شمال با نقره آسیای میانه تلاقی می‌کردند، و تاجران روس اسکاندیناویایی برای داد و ستد هر دو به سوی پایین رود می‌آمدند. در سال 922 حاکمشان المیش هیئتی از سوی خلیفه عباسی را پذیرفت و رسماً سرزمینش را به اسلام متعهد ساخت، به امید پشتیبانی در برابر خزرها. احمد بن فضلان که عضوی از آن هیئت بود، سفرنامه‌ای نوشت که هنوز منبعی بنیادی درباره ولگا در اوایل سده‌های میانه است. تواریخ اولیه روسی بعدها روایت می‌کند که مسلمانان بلغار شاهزاده ولادیمیر کیف را به دین خود فرا خواندند، و او گویا آن را رد کرد، زیرا روس‌ها نمی‌توانستند از نوشیدن دست بکشند.

شهرهای دیوارداری چون بولغار، بیلار و سوار رونق یافتند. روابط با روس‌ها میان یورش و تجارت در نوسان بود: در قحطی سال 1024، چنان‌که وقایع‌نامه می‌گوید، مردم سرزمین سوزدال از راه ولگا به پایین رود رفتند تا غله بلغارها را بخرند. گزارش شده است که در سال 1223 نیروهای بلغار به ارتش مغولی که از رود کالکا بازمی‌گشت کمین زدند. مغول‌ها در سال 1236 ضدحمله کردند، بیلار را سوزاندند و کشور را به آنچه بعدها اردوی زرین شد پیوستند. بولغار زیر فرمانروایی اردو دوباره رونق گرفت و بیشتر ویرانه‌های سنگ سفیدی که در آنجا برپا مانده‌اند به همان دوره تعلق دارند. طاعون و یورش‌ها در سده چهاردهم منطقه را فرسود و قدرت به قازان منتقل شد که خانات آن در سال 1552 به دست مسکو افتاد.

زبانشان به شاخه اوغوری زبان‌های ترکی تعلق داشت، شاخه‌ای متفاوت از زبان‌های قیچاقی که بعدها در امتداد ولگا گسترش یافتند. سنگ‌گورهای سده‌های سیزدهم و چهاردهم که با خط عربی حک شده‌اند، شماره‌ها و واژه‌هایی را حفظ کرده‌اند که به‌طور چشمگیری به چوواشی امروزی، یعنی آخرین زبان زنده اوغوری، نزدیک‌اند. تاتارهای قازان به زبانی قیچاقی سخن می‌گویند اما گذشته بلغاری را از آن خود می‌دانند، و مردم همچنان بر سر این بحث می‌کنند که آیا آنان بلغارهایی با نامی دیگرند. هر سال مسلمانان تاتار در ویرانه‌های بولغار گرد می‌آیند، محوطه‌ای که از سال 2014 در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است، تا گرویدن به اسلام در سال 922 را گرامی بدارند.