اروتیک سورب‌ها

سوربی‌ها آخرین قوم اسلاو درون آلمان‌اند: اقلیتی اسلاو غربی که نیاکانشان، هنگامی که گسترش آلمانی به سوی شرق در سده‌های میانه همسایگانشان را جذب یا آواره کرد، در جای خود ماندند. آنان در لوزاتیا (Łužica) زندگی می‌کنند، پهنه‌ای از سرزمین‌های پست، جنگل کاج و گودال‌های سابق لیگنیت که در دو سوی مرز ساکسونی و براندنبورگ گسترده است، و حضورشان در آن سوی مرز در لهستان کم‌رنگ‌تر است. شمارشان شاید کم‌وبیش شصت هزار نفر باشد، بسته به این‌که کسانی را که هنوز زبان را می‌فهمند بشمارند یا کسانی را که فعالانه آن را به کار می‌برند. آنان نه مهاجرند و نه دیاسپورا؛ صرفاً بازماندهٔ هزار سال فشار برای همگون‌شدن‌اند.

تقسیم میان سوربی‌های بالایی و سوربی‌های پایینی صرفاً تفاوتی ناحیه‌ای و جزئی نیست، بلکه شکافی درونی و واقعی است. زبان سوربیِ بالایی که مرکزش بوتسن (Budyšin) در ساکسونی است، سالم‌تر از این دو زبان است و مجموعه‌ای جزیره‌مانند از روستاهای کاتولیک آن را تقویت می‌کند که قرن‌ها همچون شاه‌تیر فرهنگی عمل کرده است: سوربی‌های کاتولیک درون حوزه‌های کلیسایی خود ازدواج می‌کردند و نسل‌ها زبانشان را نگه داشتند، در حالی که سوربی‌های پروتستانِ شمالی‌تر تا حد زیادی به زبان آلمانی روی آوردند. زبان سوربیِ پایینی که در اطراف کوتبوس (Chóśebuz) در براندنبورگ رواج دارد، پروتستان است، پیوند نزدیک‌تری با زندگی روزمرهٔ آلمانی دارد و به‌مراتب بیشتر در معرض خطر است؛ یونسکو آن را به‌شدت در معرض خطر طبقه‌بندی می‌کند. این دو گونه آن‌قدر به هم نزدیک‌اند که به‌عنوان یک سنت واحد شناخته شوند و آن‌قدر از هم دورند که گویشورانشان همیشه به‌آسانی یکدیگر را نمی‌فهمند.

آداب سوربی بیش از هر جا در تقویم نمایان مانده است. روستاهای کاتولیک هنوز در عید پاک Osterreiten را برگزار می‌کنند، مراسمی که در آن مردانی با کت‌های سیاه و کلاه‌های استوانه‌ای سوار بر اسب میان حوزه‌های کلیسایی دسته‌روی می‌کنند و رستاخیز مسیح را به زبان سوربی می‌خوانند. Ptači kwas، یعنی عروسی پرندگان در 25 ژانویه، جشنی کودکانه است که در آن خانواده‌ها شیرینی‌های کوچکی به شکل لانه بیرون می‌گذارند. Zapust، کارناوالی پیش از روزهٔ بزرگ با لباس‌های گلدوزی‌شده و دسته‌روی زنان مجرد، سنتی سوربی پایینی است که تا حدی با سرسختی و تا حدی به لطف گردشگری زنده مانده است.

زمینهٔ دشوارتر زمین‌شناختی است. لوزاتیا روی زغال‌سنگ قهوه‌ای قرار دارد و معدن‌کاری روباز در قرن بیستم ده‌ها روستای سوربی را یکسره محو کرد: مردم جابه‌جا شدند، کلیساها برچیده شدند و کانون‌های گویشی پراکنده شدند. گذار انرژی آلمان اکنون این معادن را می‌بندد، که تهدید فوری را از میان برمی‌دارد، اما این پرسش را باز می‌گذارد که آیا چشم‌انداز بازسازی‌شده می‌تواند جامعه‌ای را نگه دارد که چشم‌انداز پیشین فعالانه در حال نابودکردنش بود.